AI Tasarımda Devrim: Düşündürmek İçin Araçlar
Tasarım dünyasında AI, çoğu zaman işleri hızlandıran bir araç olarak sunuluyor. Peki ya AI’ı bir malzeme olarak düşünürsek? Ioana Teleanu, Most Studios ile yaptığı röportajda tam da bunu yapıyor: AI’ı şekillendirilebilir, pazarlık edilebilir ve hatta bazen inatçı bir malzeme olarak tanımlıyor. Bu bakış açısı, tasarımcıları mekanik homojenleşmeden koruyarak insan niyetinin yeri doldurulamaz değerini ön plana çıkarıyor.
AI’ı Malzeme Olarak Görmek
Teleanu’nun sözleriyle: “İşin doğasını değiştiren ilk teknoloji bu. Ve bir şey işin doğasını değiştiriyorsa, çalışanın doğasını da değiştirir. AI’ı bir teknoloji değil de malzeme olarak görmeye başladığımda her şey yerine oturdu; çünkü malzeme şekil verdiğin, pazarlık ettiğin, dokusunu öğrendiğin bir şeydir.”
Bu yaklaşım, tasarımcıları statik arayüzlerden kurtarıp olasılıksal sistemler tasarlamaya yönlendiriyor. Teleanu’ya göre geleneksel UX çıktıları (wireframe, persona) yerini davranış alanları, niyet taksonomileri ve protokollere bırakıyor. Bunların hiçbiri şu an bir LinkedIn unvanına sığmıyor.
Kopyala-Yapıştır’ın Evrimi: Clipboard AI
UiPath’te geliştirilen Clipboard AI, TIME’ın 2023’ün En İyi Buluşları listesine girdi. Teleanu bu projede, kopyala-yapıştır gibi kökleşmiş bir alışkanlığı terk etmek yerine onu genişletiyor: Sistem, verilerin anlamsal içeriğini anlayarak farklı sistemler arasında bağlamı koruyor. Bu, salt piksel taşımaktan çok daha fazlası.
“Bağlam, dil ve mantık bileşenler, ama asıl tasarladığın şey insan niyeti ile makine davranışı arasındaki çeviri. Piksel çağında malzemeler statikti; bir buton butondur, bir layout layouttur. AI çağında malzeme olasılıksal: kayar, uyum sağlar, halüsinasyon görür. Sabit bir ürün değil, bir davranış alanı tasarlıyorsun.”
Yeni Tasarımcı Kimliği
Teleanu’nun AI-R stüdyosu, geleneksel endüstri etiketlerinin silikleştiği bir dönemde insan ihtiyaçlarına ve belirlenimci olmayan sistem davranışlarına odaklanıyor. Sanatın teknolojiyi topluma sevdirmede öncü olduğuna inanan Teleanu, katı teknoloji anlatılarını sorguluyor. Tasarımcı artık bir arayüz kılavuzu yazarı değil, bir güven mimarı.
Editörün Yorumu: Teleanu’nun AI’ı malzeme olarak görmesi bence son yıllardaki en sağlıklı yaklaşım. Çoğu tasarımcı AI’ı sihirli bir çözüm olarak görüp sorgulamadan kullanıyor; oysa malzeme gibi ele alındığında onun sınırlarını, kaprislerini ve potansiyelini keşfetmek mümkün. Türkiye’de de benzer bir yaklaşım görmek isterdim; maalesef yerel tasarım camiası AI’ı hâlâ bir ‘hızlandırıcı’ olarak görüyor, yaratıcı bir ortak değil. Önümüzdeki yıllarda bu anlayış değişmezse, küresel rekabette geride kalacağız. Teleanu’nun vurguladığı gibi, asıl mesele AI’ın ne yaptığı değil, onunla nasıl bir ilişki kurduğumuz.
Kaynak: Designboom | Yayın Tarihi: 26 Haziran 2026
