BIG Madrid’de Sirkülasyonu Sosyalleşmeye Dönüştürüyor
Madrid’in batı ucunda, Pozuelo de Alarcón’daki yeşil kampüste, Universidad Francisco de Vitoria için Bjarke Ingels Group (BIG) tarafından tasarlanan iki yeni bina, alışılmış üniversite silüetlerine meydan okuyor. Akademik Merkez, açık bir meydanın üzerinde kayan yatay katlardan oluşan bir yığın olarak yükselirken, yakındaki Merkezi İdari Bina, dört eğik çatılı hacmi bitkilendirilmiş bir avlu etrafında topluyor. İkisi de koridorları sohbet alanına çevirme derdinde.
Toplam 8.500 metrekarelik alanı kaplayan projeler, öğretim ve idare arasındaki genişlemeyi bölerken, hareketi mimari olarak ele alma konusunda ortak bir ilgiyi paylaşıyor. BIG, koridorları ve rampaları sosyal alanlar olarak ele alıyor, ardından bu fikri teraslar ve avlular aracılığıyla dışarıya taşıyor. İki bina biçimsel olarak farklı kalsa da, her ikisi de oda ve rota arasındaki geleneksel sınırı gevşetiyor ve öğrencilere ile personele planlanmış etkinlikler arasında duraklama alanları sunuyor.
Kademeli Yığın: Akademik Merkez
Akademik Merkez’i tasarlarken, BIG ekibi dört yatay çubukla başlıyor, bunları üst üste istifliyor ve ortadaki çifti üçgen bir ayak izi oluşturmak için 45 derece döndürüyor. Bu kayma, katlar arasında teraslar açıyor ve binanın büyük kısmını yerden yükselterek altında gölgeli bir meydan bırakıyor. Yukarıdan bakıldığında, uzun üst hacim bir dizi üçgen bahçeyi kesiyor ve kampüs ızgarası içinde kompozisyona fırıldak benzeri bir gerilim katıyor.
Yapının içinde, yaklaşık otuz sınıf, hibrit öğrenme odalarının yanında yer alırken, ortak çalışma alanları açık sirkülasyonu çevreliyor. Soluk beton ve tam boy cam, dış cepheye hafif, iskeletsel bir ifade kazandırırken, daha derin kanatlar üst katı perdeliyor. Ahşap kaplı sınıflar ve delikli tavanlar beton çerçeveyi yumuşatıyor ve geniş sahanlıklar, katlar arasındaki rotayı sohbet veya çalışma alanlarına dönüştürüyor.
Avlulu Küme: Merkezi İdari Bina
Kampüsün kısa bir yürüyüş mesafesindeki Merkezi İdari Bina, daha kapalı bir şekil alıyor ve programını bir yel değirmeni gibi düzenlenmiş dört üçgen çatılı hacim arasında bölüyor. Eğik çatılar, iç köşelere doğru yükselirken çevredeki peyzaja doğru alçalarak işyerini, komşu binaların ölçeğine uygun bir kümeye bölüyor. Merkezinde, bitkilendirilmiş bir avlu, ofislere gün ışığı çekiyor ve üniversite personeli için ortak bir bahçe sağlıyor.
Avlu kenarında, sürekli bir rampa binayı dolaşıyor ve her katı tek bir devrede birbirine bağlıyor. Rota, kampüs ve şapel manzaralı bir çatı terasına doğru devam ederken, camlı geçitler bahçeyi göz önünde tutuyor. Soluk duvarlar ve metal tavanların altında mavi balıksırtı döşeme, iç sirkülasyona kendine özgü bir kimlik kazandırıyor.
“BIG, bu iki binada hareketi sosyalleşme aracına dönüştürerek, geleneksel üniversite yapılarının katı hiyerarşisini kırıyor. Koridorlar artık sadece geçit değil, öğrencilerin anlık karşılaşmalar yaşadığı mekanlar haline geliyor.”
Editörün Yorumu: Türkiye’de Sirkülasyonu Sosyalleşmeye Dönüştürmek Mümkün mü?
BIG’in bu projesi, sirkülasyon alanlarını sosyal mekanlara dönüştürme yaklaşımıyla dikkat çekiyor. Ancak, yapısal olarak oldukça iddialı olan bu tasarımın pratikte ne kadar işlevsel olacağı sorgulanabilir. Özellikle Türkiye’deki üniversite kampüslerinde benzer bir yaklaşım uygulanabilir mi? Mevcut yapı stoku ve bütçe kısıtları göz önüne alındığında, bu tür bir dönüşüm için cesur adımlar atmak gerekiyor. Yine de, BIG’in bu projesi, hareketin sadece bir geçiş değil, bir deneyim olabileceğini gösteriyor. Peki bu neden önemli? Çünkü öğrencilerin kampüs yaşamındaki memnuniyeti, sadece dersliklerle değil, aralardaki buluşma noktalarıyla da şekilleniyor.
Kaynak: Designboom | Yayın Tarihi: 20 Temmuz 2026
