DuckUnit: Sahne Tasarımında Sanat ve Teknoloji
Bangkok merkezli tasarım ve prodüksiyon stüdyosu DuckUnit, 2005’ten bu yana ışık, mekanik hareket ve sahne olanaklarını kullanarak konserlerden çağdaş sanat enstalasyonlarına uzanan etkileyici işler yaratıyor. Wit Pimkanchanapong tarafından kurulan ekip, başlangıçta konserler ve sanat işleriyle ilgilenirken, şimdi Rueangrith Suntisuk ve Pornpan Arayaveerasid liderliğinde yaratıcı bir ekip tarafından yönetiliyor. Paris’te devam eden bir projenin ortasında, Rueangrith Suntisuk stüdyonun teknik keşiflerini ve müzik ile sanat arasındaki çalışmalarını Designboom’a anlattı.
Disiplinlerarası Yaklaşım
DuckUnit, farklı disiplinleri bir araya getirerek benzersiz bir yaratıcı dil oluşturuyor. Ekip, yakın zamanda Brüksel’deki Kunstenfestivaldesarts kapsamında Taylandlı film yapımcısı Apichatpong Weerasethakul ve ses mühendisleri Akritchalerm Kalayanamitr ile Koichi Shimizu işbirliğiyle “A Flower of Forgetfulness” adlı büyük ölçekli bir enstalasyon gerçekleştirdi. Eski bir şapelin içinde projeksiyonlar, ses, ışık ve hareket diyalog halinde kullanılarak derin bir performans yaratıldı. Ekip, gösterinin mekanik unsurlarını mükemmelleştirmek ve zamanlamayı diğer bileşenlerle uyumlu hale getirmek için yoğun çaba sarf etti.
“DuckUnit adı, birçok yöne duyduğumuz meraktan ve henüz nasıl yapacağımızı bilmediğimiz şeyleri sürekli denememizden geliyor.” — Rueangrith Suntisuk
İzleyici Deneyimini Yeniden Düşünmek
DuckUnit, geleneksel performanslarda izleyiciyi ve gösteriyi iki ayrı varlık olarak ele alırken, son dönem sanat işlerinde tam tersi bir yaklaşım benimsiyor. Taylandlı alternatif rock grubu FLURE LIFE için hazırladıkları sahnede dev suluboya gözler, sürünen yılanlar ve uyuyan yüzler yükselip alçalarak konserin arkasındaki fablı anlatıyor. Ekip ayrıca “Embargo of Silence” adlı sessiz disko ve Weerasethakul ile Guo-Liang Tan ile birlikte yaptıkları “Two Who Remember the Sea” gibi açık hava enstalasyonlarına imza attı.
Editörün Yorumu
DuckUnit’in işleri, tasarımın sadece görsel değil, aynı zamanda mekânsal ve deneyimsel bir boyut kazandığını gösteriyor. Türkiye’de de benzer bir yaklaşım, özellikle İstanbul Bienali ve çeşitli müzik festivallerinde kendini göstermeye başladı. Ancak bizde hâlâ disiplinlerarası işbirlikleri yeterince cesur değil; genellikle sahne tasarımı, ışık ve ses ayrı ayrı düşünülüyor. DuckUnit’in bütüncül yaklaşımı, Türk tasarımcılar için ilham verici olabilir.
Bu tür işler, önümüzdeki yıllarda daha da yaygınlaşacak gibi görünüyor. Özellikle deneyim ekonomisi büyüdükçe, izleyiciyi pasif konumdan çıkarıp aktif katılımcı haline getiren tasarımlar değer kazanacak. Benim eleştirim, bu tür projelerin çoğunlukla büyük bütçeli festivallerle sınırlı kalması; oysa bağımsız sanatçılar ve küçük mekânlar için de erişilebilir olmalı. DuckUnit’in mekanik ve ışık odaklı yaklaşımını çok başarılı buluyorum, ancak bazen teknoloji gösterinin önüne geçiyor gibi. Yine de sahne tasarımının geleceği bu tür deneysel işlerde yatıyor.
Bu haber, Designboom’da yayınlanan “concert design, art spaces, and the mechanics of audience with DuckUnit” başlıklı içerikten uyarlanmıştır.
