Pesce Vakfı: Tasarımın Asi Ruhu Yaşayacak
İtalyan mimar ve tasarımcı Gaetano Pesce (1939–2024), tasarımı bir düşünme biçimi olarak gören vizyoner yaklaşımıyla tanınıyordu. Şimdi, onun mirasını korumak ve sürdürmek için Gaetano Pesce Vakfı kuruldu. Vakıf, Pesce’nin objeler, çizimler, prototipler ve belgelerden oluşan arşivini güvence altına alırken sergiler, yayınlar, burslar ve yetkili edisyonlar aracılığıyla bu mirası geleceğe taşıyacak.
Kategorileri Reddeden Bir Usta
Pesce’nin çalışmaları sanat, tasarım, mimarlık, performans ve toplumsal eleştiri arasında gidip gelirdi. Vakıf, onun bu katı kategorilere meydan okuyan tavrını misyonunun merkezine koyuyor. Zira Pesce için nesneler ve projeler, deneyimin taşıyıcılarıydı.
Vakıf, Pesce’nin vefatından önce belirlediği vizyon doğrultusunda kuruldu. Yönetim kurulu, arşivi ve mirası korurken araştırma, eğitim girişimleri, kurumsal ortaklıklar ve yetkili edisyonların üretimini yönlendirmekle sorumlu.
Vakfın Yönetim Kadrosu
Uzun yıllar Pesce ile yakın çalışan Giulia Tosciri, direktör olarak görev yapıyor. Tasarım tarihçisi, yazar ve küratör Glenn Adamson ise başkan olarak vakfın akademik yönünü ve kurumsal ortaklıklarını yönetiyor. Adamson, Pesce’nin yakın arkadaşı ve eserleri üzerine uzman bir isim.
Adamson, vakfın kuruluşunu Instagram’da şu sözlerle duyurdu: “Gaetano Pesce Studio: Continued at Salon 94 vesilesiyle, maestro’nun mirasına ve vizyonuna adanmış bu yeni kâr amacı gütmeyen kuruluşun kurulduğunu duyurmaktan heyecan duyuyoruz. Radikal, şair ve provokatör Pesce, geçtiğimiz yüzyılın sanat ve tasarım dünyasındaki en etkili figürlerinden biridir.”
Michael J. Greenberg sekreter, Edward Secker sayman olarak görev alıyor. Alessandro Byther ise hem yönetim kurulu üyesi hem de Pesce’nin Brooklyn Navy Yard’daki orijinal atölyesi Gaetano Pesce Studio’nun kreatif direktörü ve üretim şefi olarak devam ediyor. Byther, on yıldan fazla süredir Pesce ile çalışıyor ve el yapımı edisyonların üretimini sürdürüyor.
“Özgür Olmak, Tutarsız Olmaktır”
Adamson’a göre Pesce’nin sabit kategorilere direnci, pratiğinin temelini oluşturuyordu. Son röportajlarından birinde Pesce bu özgürlüğü şöyle tanımlamıştı:
“Özgür olmak, tutarsız olmaktır.”
Bu söz, Pesce’nin tasarım anlayışını özetliyor: kurallara uymayan, sürekli dönüşen ve izleyiciyi şaşırtan bir yaratıcılık.
Pesce’nin İkonik İşleri
Vakfın duyurusuyla birlikte Pesce’nin bazı ikonik tasarımları da yeniden gündeme geldi: 1969 tarihli UP sandalyesi, 1980’lerden Tramonto a New York kanepesi, Osaka’daki Organic binası (1989-93) ve Bottega Veneta 2023 Yaz defilesinde yer alan “Come Stai?” sandalyeleri. Bu işler, Pesce’nin malzeme ve formla oynayışını, renk cüretini ve kavramsal derinliğini yansıtıyor.
Editörün Yorumu:
Gaetano Pesce, tasarımı kalıplara sığdırmayan, her zaman “başka bir şey” peşinde koşan bir asiydi. Onun UP sandalyesindeki o organik, neredeyse canlı duruş, bugün hâlâ birçok tasarımcıya ilham veriyor. Ancak açıkça söyleyeyim: Pesce’nin işlerini herkes sevmez. Kimi zaman fazla kaotik, kimi zaman anlaşılmaz bulunur. Ama işte tam da bu yüzden tasarım dünyasında bu kadar önemli. Türkiye’de de benzer bir asi ruhu, özellikle genç tasarımcılar arasında filizleniyor. Vakfın açtığı burslar ve uluslararası iş birlikleri, belki de İstanbul’dan çıkacak yeni bir Pesce’ye kapı aralar. Kim bilir?
Kaynak: Designboom | Yayın Tarihi: 22 Eylül 2026
