İran’da Beyaz Tuğla ve Pers Kırmızısı: CORNER Villa
İran’ın kuzeyinde, Hazar Denizi kıyısındaki bir yerleşim kompleksinin köşe parselinde yükselen CORNER Villa, mimar Nima Mirza Mohamadi’nin tuğla malzemesiyle sürdürdüğü çağdaş arayışın en yeni örneği. Basit bir beşik çatı fikriyle yola çıkan proje, iklim, topoğrafya, ışık ve geniş güney manzarasıyla şekillenerek uzun, yatay bir kütleye dönüşmüş. Beyaz dış cephe, Pers kırmızısı oyuklar ve tuğla inşaat, yapının karakterini belirliyor.
Köşe Parselin Dönüşümü
Başlangıçta mekânsal bir kısıtlama gibi görünen köşe konum, güneye doğru ormanlık tepelere, kayalık araziye ve bulutlu gökyüzüne açılıyor. Mimar, bu zıtlığı bir fırsata çevirerek kütlenin bir kısmını oyarak kapalı bir giriş oluşturmuş; böylece parselin köşesi evin tanımlayıcı bir özelliği haline gelmiş. Yerleşim kompleksine bakan cephede minimum açıklıklar kullanılarak içe dönük bir duruş sergilenirken, güney cephesi sürekli cam yüzeyler ve teraslarla manzaraya açılıyor.
Yaşayan Çatı ve Merkezi Boşluk
Projenin ana gereksinimlerinden biri olan “yaşayan çatı”, eğimli kütleye entegre edilmiş. Güneydeki açıklık ışık ve manzarayı içeri taşırken, kuzeydeki açıklık denize doğru sınırlı bir çerçeve sunuyor. Güney kenarındaki merkezi boşluk; havuz, avlu, ormanlık tepeler ve gökyüzünü bir araya getiriyor. Askıda bir merdiven bu boşluğu kat ederek çatı katları ile kuzey ve güney çatılar arasında sürekli bir güzergâh oluşturuyor.
“Beyaz dış cephe çevredeki yeşillikle kontrast oluştururken, oyulmuş boşluklar Pers Kırmızısı’nı güçlü bir vurgu olarak içeri taşıyor. Bu renk, merkezi mekânlara yayılarak girintili alanlara belirgin bir görsel kimlik kazandırıyor.”
Malzeme ve Renk Paleti
İç mekânda, ebeveyn banyosu ve giriş alanındaki yeşil tonlar, dışarıdaki bitki örtüsüne bir gönderme yapıyor. Tuğla, cephenin ana malzemesi olarak hem yerel bir mimari referans hem de çağdaş yapım tekniklerinde sürdürülebilir bir potansiyel taşıyor. Mimarın son dönemde tuğla üzerine yaptığı araştırmalar, bu projede somut bir ifade buluyor.
Tasarımın Türkiye Bağlamındaki Yansımaları
Türkiye’de de benzer bir yaklaşımı, özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarındaki çağdaş villalarda görmeye başladık. Yerel malzemeleri (taş, tuğla, ahşap) modern formlarla buluşturan projeler artıyor. Ancak CORNER Villa’daki gibi güçlü bir renk vurgusu ve “oyulmuş boşluk” stratejisi, Türkiye’de henüz yeterince cesurca uygulanmıyor. Çoğu proje ya tamamen beyaz sıva ya da ahşap kaplama ile sınırlı kalıyor. Oysa Pers kırmızısı gibi kültürel bir renk, Anadolu’nun kırmızı toprağı veya çinisiyle yeniden yorumlanabilir.
Editörün Yorumu: Açıkçası bu projede beni en çok heyecanlandıran şey, tuğlanın sadece bir dolgu malzemesi olmaktan çıkıp bir “oyma” aracı olarak kullanılması. Beyaz kütlenin içine açılan kırmızı boşluklar, adeta bir heykeltıraşın mermeri yontması gibi. Ancak itiraf etmeliyim ki, Pers kırmızısının iç mekânda bu kadar baskın kullanılması benim gibi minimalist eğilimli biri için biraz fazla iddialı. Yine de bu cesaret, mimarlık ortamında nadir bulunan bir şey. Türkiye’de son yıllarda “yerel malzeme + çağdaş form” trendi yükselişte; önümüzdeki 5 yılda Anadolu’nun geleneksel renklerini (örneğin Kapadokya’nın toprak tonlarını) bu tür boşluk oymalarıyla birleştiren projeler göreceğimize inanıyorum. Yeter ki mimarlar kopyalamak yerine, kendi coğrafyalarının DNA’sını okumayı sürdürsün.
Kaynak: Designboom | Yayın Tarihi: 22 Eylül 2026
