Ana Sayfa › Haberler › Endüstriyel Tasarım

İsveçli Kızlar: Tasarımda Stereotip ve Zeka

Swedish Girls, mizah ve endüstriyel üretimle tasarım dünyasında ses getiriyor. Sabine Marcelis'in 20×20 projesinde seçtiği ikiliyi keşfedin.

· Piyon Haber · Dezeen

Share:

İsveçli Kızlar: Tasarımda Stereotip ve Zeka

Dezeen’in 20×20 projesi kapsamında Hollandalı tasarımcı Sabine Marcelis, önümüzdeki 20 yılın en etkili isimlerinden biri olarak Swedish Girls’i (İsveçli Kızlar) seçti. Peki bu ikili, neden bilinçli olarak stereotiplere oynuyor? Yanıt, tasarım dünyasında yankı uyandıran bir zeka ve özgünlük hikayesinde saklı.

Kendi Evrenlerini Yaratan İkili

Josefin Zachrisson ve Mira Bergh, Stockholm ve Milano arasında çalışan çok disiplinli stüdyoları Swedish Girls’ü yönetiyor. Mobilya, enstalasyon ve sahne tasarımı üreten ikili, 2019’da Beckmans Tasarım Koleji’nden mezun oldu. Onları bir araya getiren şey, “hiyerarşisiz” işler üretme arzusu ve stüdyonun çıktısı üzerinde yaratıcı kontrolü elde tutma isteğiydi. Kendi deyimleriyle, sürekli genişleyen bir “evren” yaratıyorlar.

İsveçli Kızlar: Geleceğin Tasarımında Stereotip ve Zeka

Swedish Girls’ün “Big Bang"i, Milano Tasarım Haftası’ndaki ilk sergilerinin ardından seçtikleri, dilin ucundaki isimleri oldu. 2021’de deneysel platform Alcova için metal çubuklardan oluşan Seats System projesini (solda) tanıttılar. Başlangıçta önü arkası belirsiz modüler bir oturma birimi olan proje, zamanla aynı tasarım dilini izleyen meyve kaseleri ve mumluklar gibi parçalara evrildi.

Stereotiplerle Oynamak: “İsveçli Kız” Fenomeni

Zachrisson, ismin doğuşunu şöyle anlatıyor: “İnsanların mobilyalarımız hakkında konuştuğunu, kimin yaptığını sorduğunu duyduk. Diğerleri ‘ah, o İsveçli kızlar’ dedi. Bu bizi biraz küçümsenmiş hissettirdi.” İkili daha önce kendi isimleriyle iş üretiyordu. Bergh ekliyor: “İsveçli kız elbette bir fenomen haline geldi. Bilirsiniz, sarışın, seksi. Ama bunu konuşurken çok komik bulduk çünkü fazlasıyla stereotipik. Kendimize Swedish Girls demeye karar verdik çünkü zaten herkes bize öyle diyordu.”

İsveçli Kızlar: Geleceğin Tasarımında Stereotip ve Zeka

Mizah, Zachrisson ve Bergh’in disiplinlerarası pratiğinin ayrılmaz bir parçası. Marcelis’in de hayran olduğu web siteleri, Swedish Girls markalı bir Google arama motoru olarak eğlenceli bir şekilde tasarlandı. İnternetin kendisi gibi görünmesi amaçlanan site, kolektifin her projesini listeleyen sahte web sayfaları içeriyor.

“Beckmans’tan bir profesör aradı ve ismimizi değiştirmemiz gerektiğini söyledi çünkü Google’da ‘Swedish Girls’ diye arattığında sonuç tam olarak sanat ve tasarım değildi. Bunu çok komik bulduk ve ismimizi değiştirmek yerine Google’ı kendimiz hakkında yapmaya karar verdik.” — Josefin Zachrisson ve Mira Bergh

İsveçli Kızlar: Geleceğin Tasarımında Stereotip ve Zeka

Sadece İsim Değil, Duruş

İkilinin mizahla yoğrulmuş bir diğer projesi, 2024’te Göteborg’daki Röhsska Tasarım Müzesi’nde, yerel Way Out West müzik festivali sırasında sunulan Only Fans enstalasyonu. “Fan kültürü üzerine çok boyutlu bir sanat deneyimi” olarak nitelendirilen enstalasyon, hayranlık kavramını tüm biçimleriyle ele alıyor.

Swedish Girls’ün yükselişi, Marcelis gibi deneyimli tasarımcıların dikkatinden kaçmadı. Marcelis, seçimini şöyle açıklıyor: “Mevcut endüstriyel üretim süreçleriyle nasıl çalıştıklarını gerçekten seviyorum, ancak sonuç güncel kültüre çok hitap ediyor.”

İsveçli Kızlar: Geleceğin Tasarımında Stereotip ve Zeka

Tasarımda Yeni Bir Ses: Cesaret ve Zeka

Swedish Girls, tasarım dünyasında alışılmadık bir yerde duruyor: bir yandan endüstriyel üretimin ciddiyetini kucaklarken, diğer yandan pop kültürün ironisiyle besleniyor. Bu ikili, tasarımın sadece estetik değil, aynı zamanda bir duruş ve hikaye anlatma aracı olduğunu hatırlatıyor. Önümüzdeki yıllarda, benzer şekilde kültürel kodlarla oynayan ve üretim süreçlerini ciddiye alan tasarımcıların sayısının artması bekleniyor.

Editörün Yorumu

Swedish Girls’ün pratiği, tasarımda mizahın ve ironinin ne kadar güçlü bir araç olabileceğini gösteriyor. Türkiye’de de benzer bir damar var aslında: yerel motifleri pop kültürle harmanlayan genç tasarımcılar, uluslararası arenada ses getirmeye başladı. Ancak burada kilit nokta, stereotipleri sorgularken onları yeniden üretmemek. Swedish Girls bunu başarıyor çünkü ismin getirdiği çağrışımları ters yüz ederek kendi anlatısını kuruyor. Endüstriyel üretimle kurdukları bağ ise tasarımın ticarileşmesine dair önemli bir ders: ciddiyet ve eğlence bir arada var olabilir. Önümüzdeki dönemde, benzer stratejilerle kültürel kodları yeniden yorumlayan tasarımcıların sayısının artacağını öngörüyorum. Peki bu neden önemli? Çünkü tasarım, toplumsal normlarla oynayarak onları dönüştürme potansiyeline sahip.

Kaynak: Dezeen | Yayın Tarihi: 19 Kasım 2026

Yazar
Piyon Haber
Tüm yazıları gör →

Yazıya Yorum Yapın



Yazıya Gelen Yorumlar 🎊

×