UN/SEEN—Women: Grafik Tasarımın Unutulmuş Kadın Kahramanları
Tasarım tarihi denince aklınıza kimler geliyor? Çoğu zaman erkek isimleri. Oysa Bauhaus’un gölgesinde, kitap tasarımından tipografiye, illüstrasyondan ambalaj tasarımına kadar pek çok alanda kadınların imzası var. UN/SEEN—Women işte bu boşluğu doldurmak için yola çıkan, Slanted Publishers editörlüğünde hazırlanan kapsamlı bir arşiv yayını.
On Bölümde Kayıp Tarih
Yayın, on tematik bölüm halinde yapılandırılmış. Her bölüm, güncel araştırma bulguları ve tarihi örneklerle erken dönem kadın tasarımcıların mesleki rollerini ve üretimlerini belgeliyor. Kitap, yalnızca bir derleme değil; aynı zamanda grafik tasarımın geleneksel olarak belgelendiği çerçeveleri sorgulayan eleştirel bir okuma sunuyor.
“Kadın tasarımcılar, görsel kültürün temelini oluşturan dil ve pratiklerin aktif katkıcıları olarak konumlandırılıyor.”
Dijital Uzantı: UN/SEEN—Women Design Platformu
Proje, basılı kitapla sınırlı kalmıyor. UN/SEEN—Women Design çevrimiçi platformu, devam eden araştırmaları ve ek arşiv malzemelerini bir araya getiriyor. Böylece yayın, yaşayan bir bellek haline geliyor.
Malzemenin Sessiz Gücü: Künye ve Tasarım
- Editörler: Petra Eisele, Isabel Naegele
- Önsöz: Ellen Lupton
- Yazarlar: Brigitte Baumstark, Friederike Berger ve diğer 15 araştırmacı
- Tasarım: Julia Neller
- Yayın Tarihi: Haziran 2026
- Format: 18.4 × 26 cm, 422 sayfa, sert kapak, lentiküler folyo
- Dil: İngilizce ve Almanca
Editörün Yorumu: Bu yayın, grafik tasarım tarihinin yeniden yazılması adına önemli bir adım. Ama beni asıl etkileyen, kitabın sadece “kadınları da anmak”tan öteye geçip, tarih yazımının kendisini sorgulaması. Türkiye’de de benzer bir yaklaşım, örneğin Cumhuriyet dönemi kadın grafik tasarımcılarının arşivlenmesiyle hayata geçirilebilir. Önümüzdeki yıllarda bu tür “düzeltici” yayınların sayısının artacağını ve tasarım eğitiminde müfredatın çeşitleneceğini öngörüyorum. Tek eleştirim, kitabın fiyatının (henüz belli olmasa da) lüks bir yayın olarak konumlanması; bu bilgilerin daha erişilebilir bir formatta da sunulması gerekirdi.
Kaynak: Designboom | Yayın Tarihi: 14 Haziran 2026
