Watti: Ne İstediğinizi Önceden Bilen Robotik Masa Lambası
Edison’dan bu yana masa lambası aslında çözülmüş bir problem olarak görülüyordu: Bir ışık kaynağı, onu yönlendiren bir abajur ve bir açma/kapama düğmesi. Yirminci yüzyıl boyunca yapılan tasarım evrimleri çoğunlukla estetik dokunuşlardan ya da dimmer gibi küçük işlevsel eklemelerden ibaretti. Lambanın pasif bir nesne olarak masada durup, kullanıcı onu yönlendirene kadar beklemesi yüz yılı aşkın süredir değişmedi. Watti ise bu önermeyi kökten sorguluyor: Ya bir masa lambası, ne yaptığınızı anlayıp ışığı siz istemeden önce kendiliğinden yönlendirseydi?
İşte Watti’nin hikayesi burada başlıyor. Tasarımcı Nikolay Tyulkin tarafından geliştirilen bu prototip, ilk bakışta ucunda lamba bulunan bir robot kol gibi görünüyor. Ancak bu sıradan bir robot kol değil; beş bağımsız motorlu ekseni sayesinde kaidesi, omzu, dirseği, boynu ve başı hassas bir şekilde hareket edebiliyor. RobStride motorlar, konumlarını sürekli olarak bilgisayara ileterek geleneksel Anglepoise tarzı lambaların kıvraklığına, üstelik otomatik olarak ulaşabiliyor.
Işığın Dili: Renk ve Hassas Kontrol
Watti’nin ışık kaynağı, 45 adet ayrı ayrı adreslenebilir WS2812 RGB LED’den oluşuyor. Bu LED’ler yalnızca aydınlatma sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda renk ve yoğunluk açısından da sonsuz bir esneklik sunuyor. Sistemin beyni olan Raspberry Pi 5, ROS 2 (Robot İşletim Sistemi) üzerinden tüm bileşenleri koordine ediyor.
Önemli: Watti, yalnızca bir lamba değil; programlanabilir bir mekatronik cihaz.
Gözler: Derinliği Gören Kamera
Watti’yi sıradan bir motorize fikstürden ayıran en önemli özellik ise kamerası. Orbbec Astra Mini S, 640×480 çözünürlükte ve saniyede 30 kare hızında hem renkli hem de derinlik verisi toplayarak sistemin önündeki nesneleri üç boyutlu bir perspektifle görmesini sağlıyor.
Bu veriler şu anda Watti Studio yazılımında görüntülenebiliyor, ancak henüz anlamlı bir eyleme dönüşmüş değil. Yani lamba masayı görebiliyor ama orada olup biteni tam olarak kavrayamıyor. Projenin geliştirme yol haritasında ise el takibi, otomatik çalışma alanı aydınlatması ve hatta 3D tarama gibi özellikler bulunuyor. Bu özellikler gerçekleştiğinde Watti, ellerinizin konumuna ve üzerinde çalıştığınız işe göre ışığını kendi başına yönlendirebilecek.
Watti Studio: Sahneyi Siz Yazarsınız
Bu özellikler gelmeden bile Watti, geleneksel aydınlatma araçlarından çok daha programlanabilir. Watti Studio adlı tarayıcı tabanlı görsel editör, kullanıcıların hareketi ve ışığı koordine eden sahneler oluşturmasına olanak tanıyor. Beş eksenli lambanın sanal modeli editörde canlandırılıyor, böylece fiziksel bir cihaz olmadan pozları ve LED konfigürasyonlarını planlamak, önizlemek ve iyileştirmek mümkün. Sahne hazır olduğunda paketlenip Raspberry Pi’ye aktarılıyor ve sürekli bağlantıya gerek kalmadan yerel olarak çalıştırılıyor.
Açık Kaynak: Herkes İçin Robotik Işık
Şu anki prototip harici bir 24V, 10A güç kaynağıyla çalışıyor ve yaklaşık 700 dolarlık parça içeriyor. Bu da Watti’yi şimdilik araştırma ve meraklı seviyesinde tutuyor. Ancak projenin donanım dosyalarını, malzeme listesini, elektrik şemalarını, iletişim protokolünü ve örnek sahneleri açık kaynak olarak paylaşma planı, konsepti daha da ileri taşımak isteyen diğer kişilerin kendi Watti’lerini inşa edebilmesinin önünü açacak.
Peki bu neden önemli? Çünkü Watti, masa lambasını pasif bir araç olmaktan çıkarıp, kullanıcısının çalışma alışkanlıklarını algılayan ve buna tepki veren aktif bir tasarım nesnesine dönüştürüyor. Bu, yalnızca aydınlatma alanında değil, endüstriyel tasarımın genelinde evrimsel bir sıçrama. Geleceğin ürünleri fiziksel formlarından çok davranışlarıyla konuşacak; Watti bunun en somut örneklerinden biri.
Editörün Yorumu: Watti, bir prototip olarak bile tasarımın yönünü gösteriyor. Ancak asıl mesele, bu tür bir zekânın masa lambasına gömülmesinin gerçek bir gereksinimi mi yoksa bir teknoloji gösterisi mi olduğu. Bence gereksinimden çok merak uyandıran bir konsept; ama bu merak, tasarım dünyasını harekete geçirecek türden. Türkiye’de benzer bir proje yapılmak istendiğinde, açık kaynak yaklaşımı ve uygun maliyetli bileşenler sayesinde öğrenciler ve bağımsız tasarımcılar için harika bir öğrenme platformu olabilir. Önümüzdeki yıllarda Watti gibi davranışsal tasarımların yalnızca aydınlatmada değil, mobilya ve ev aletlerinde de karşımıza çıkacağını öngörüyorum.
Kaynak: Yanko Design | Yayın Tarihi: 23 Ağustos 2026
