Yemekten Heykel: Laila Gohar’ın Geçici Lezzet Manzaraları
Sanatçı Laila Gohar’ı sık sık yemeklerle çevrili halde görürüz. Financial Times’ın “How to Host it” köşesinde yazdığı yazılarla, yemeği bir usta zanaatkar gibi ele alışını küçük lokmalar halinde sunar. 2022’de kaleme aldığı “Yes, we can! An ode to the anchovy” başlıklı yazısında, hamsi ve konserve balıklara övgü düzerken Mısır’daki çocukluğundan, İspanyol bir eski sevgiliden ve bonito del norte ton balığının göç alışkanlıklarından bahseder. Projelerine baktığımızda, yemeğe dair bu kaprisli yaklaşımın aslında kalbine yakın bir malzemeye saygı duruşu olduğunu görürüz.
Tereyağından Klasik Heykellere
Gohar’ın en figüratif çalışmaları tereyağı heykelleridir. Katı haldeyken süt beyazı mermeri andıran tereyağı, oda sıcaklığında şeklini koruyabilen kıvamı sayesinde klasik dönemden fırlamış gibi duran heykellere dönüşür. İyon sütunları, kadın nüdeleri ve Michelangelo’nun Davut’unun parçaları gibi yaratıcı mutfak eserleri, kompozisyonlarına süslü bir dokunuş katar. Ancak bu heykellerin kaderi, bir parça çavdar ekmeğinin üzerinde sıyrılıp gitmektir.
“Gohar’ın tereyağı heykelleri, geçiciliğin ve zevkin kesiştiği noktada duruyor. Bir an için var olan bu formlar, tıpkı iyi bir tasarım gibi, anı yakalamanın önemini hatırlatıyor.”
Dev Sebzelerle Atlıkarınca
2026 Milano Tasarım Haftası’nda Gohar, bu kez yenilebilir bir heykelle değil, ARKET markasıyla birlikte süslü bir atlıkarınca tasarladı. Midilli ve zebra koltuklarının yerini dev mor lahana, turp ve patlıcanlar aldı. Ziyaretçiler bu sebzelerin üzerinde dönerken, Sotheby’s etkinliği için elma ve gül şeklinde dev pastalar yaptı. Ölçek oyunları, Alice Harikalar Diyarı’ndaki “Beni Ye” bisküvilerini yemişsiniz hissi uyandırıyor.
Hayvan Formları ve Sofra Kültürü
Gohar, flora ve meyvelerin yanı sıra faunayla da çalışıyor. Istakoz şeklinde bir pasta yapmış; parlak yeşil marul yapraklarıyla çerçevelenmiş kabuklu o kadar gerçekçi ki, sırtındaki mum dışında fark edilmiyor. Vietnam’da bir atölyede üretilen sedef kaşık takımlarını ve fasulye tabağını sergilerken, fonda pudra mavisi bir zemin üzerinde beze kuğular kullanmış. Yemek, böcek ve hayvan formlarına büründükçe, sanatçı sofralarına hareket katıyor.
Editörün Yorumu: Laila Gohar’ın yemeği bir tasarım malzemesi olarak ele alışı, sürdürülebilirlik ve geçicilik kavramlarına yeni bir soluk getiriyor. Ancak bu kadar kırılgan ve tüketime açık bir malzemeyle çalışmak, tasarımın kalıcılık iddiasını sorgulatıyor. Türkiye’de de benzer bir yaklaşım, örneğin bir Ramazan pidesiyle heykel yapmak ya da baklava katmanlarından mimari formlar oluşturmak ilginç olabilir. Bu trend, önümüzdeki yıllarda yemek stüdyolarının deneysel tasarım atölyelerine dönüşmesine yol açabilir. Gohar’ın işleri, tasarımın sadece gözle değil, tüm duyularla deneyimlenebileceğini kanıtlıyor.
Kaynak: Designboom | Yayın Tarihi: 15 Haziran 2026
