Göç Konutu

Proje: Zeliha Sultan Dağlı

Göç, ister ülke sınırları içerisinde ister ülke sınırları dışında olsun, yaşanan bölgenin olumsuz koşullarından kaçmak veya gidilecek yerin avantajlanndan yararlanmak amacıyla yapılmaktadır. İnsanların yer değiştirme faaliyetlerine neden olan şartlar, bulunulan yer ve zamana göre farklılıklar gösterebilmektedir. Refah arayışı, savaş veya şiddet ortamından kaçış, siyasi istikrarsızlıklar, aile birleştirme politikaları, siyasi sığınma talebi, daha iyi eğitim olanakları gibi pek çok nedenden dolayı bireysel veya toplu göçler yaşanmaktadır.

Bir çok ilimizi etkileyen 6 Şubat 2023 depreminde depremzedelerin evleri yıkıldı veya evlerin içine dönülemeyecek kadar tehlikeli hale geldi. Ülkemizden ve dünyanın bir çok yerinden bu konuda yardım ve destek yapıldı, bu yazıda yapılan yardımlar arasında bulunan RHU evleri ve Kazak yurtlarının tasarımlarını ve işlevlerini ele aldık.

Better Shelter Relief Housing Unit (RHU)

IKEA Derneği (The Ikea Foundation), Türkiye ve Suriye’ye 10 milyon euro değerinde deprem yardım desteği yaptı. 5,000 RHU da bu desteğin bir parçası. Türkiye ve Suriye’de 6 şubat 2023’te yaşanan depremlerden sonra evlerini kaybeden ve evlerinden tahliye edilen vatandaşlar için olan bu RHU’lar nedir peki? Better Shelter adlı 2010’da kurulmuş, İsveç merkezli olan kar aracı gütmeyen bu organizasyon, paketlenmiş halinin düz bir kutu içinde olduğu, modüler, parçalarının çok yer kaplamadığı ve gönüllüler tarafından bir kaç saatte kurulabilecek bir barınma alanının tasarımının sahibi. Prototipleri daha önce Irak’ta denemiş ve ayrıca 70’ten fazla ülkede evlerinden ayrı düşmüş ve kaybetmiş olan insanlara bu tasarımlarıyla yardım sağlamışlar.

Proje üyeleri:
Ayda Mirzatürkmen
Gözde Özkaraman
Recep Kadir Kıyak
Tuğçe Gürel
Melek Akın

İnsanların acil durumlar nedeniyle geçici olarak ikamet ettikleri ortamlarda kolay kullanım sağlamak için tasararlanmış bir masa.

Ucuz üretim ve dağıtım, minimum malzeme kullanımı ve kolay montaj göz önünde bulundurularak tasarlanmıştır.

Proje üretimi ve proje detayları için Ayda Mirzatürkmen ile iletişime geçebilirsiniz.

Shigeru Ban Kimdir?

Bir çocuğun hayali; boğa yılanının, fili yutmuş olduğunu görebilmesinden, bir kutunun içindeki keçiyi görebilecek kadar yaratıcıdır. Bizler, yaşları artsa da halen kutunun içindeki keçiyi görebilenleriz. Bizler için halının kenarı, yollar olabilirken; tencere kapağı da direksiyon olabilir. En sevdiğimiz kahveyse; küçükken -şakacıktan- içtiğimiz kahveydi. Sizlere de ikram ettiğimiz hani. Bizler, çocukların hayallerinin kısıtlanmasını istemeyenler olarak yeni bir projeye başlıyoruz.

Teknolojinin bu denli gelişmesiyle birlikte, doğada olmayan; dokunmatik ekranlar üzerinden, daha doğayı, hayvanları, bitkileri tanımadan ellerindeki ekrandan ne görürlerse onu tanımaya başlayan nesil yetişiyor. Oysaki önce, doğa tanınması gerekir, bizler buna inanıyoruz. Bu projede buna öncelik vermeyi planlıyoruz.

İlk Bölüm

Renk, insan beynindeki çeşitli duyguları uyaran heyecan verici bir kavramdır. Renkleri tespit ederek ve farklı renkli varlıklar için farklı hissederek nesneleri görür, anlar ve ayırt ederiz. Hepimiz renkleri farklı görürüz çünkü renklerin görsel bilgilerini algılamak hepimizin birbirinden farklı beyinlerimizde gerçekleşir; bu nedenle renkler her zaman özneldir. Ama insandan insana değişseler de renklerin neredeyse hepimizde uyandırdığı, renklere genelleştirilmiş anlamlar veren bazı duygular vardır.

Bu anlamları incelediğimizde kritik bir terimle karşılaşırız: renk psikolojisi. Sabah gözlerimizi açtığımızda odamızın duvarları, kahveyi fincanımıza koymak için açtığımız kahve paketi, evden çıkmak için giydiğimiz kıyafetler, sokakta yürürken önünden geçtiğimiz binalar, binaların duvarlarındaki posterler, bindiğimiz araçlar, yolda gördüğümüz yol işaretleri, indiğimizde karşılaştığımız çöp kutusu ve hatta yere atılan sigara izmaritleri bile renkleriyle bizimle konuşur ve gün boyunca duygularımızı yönlendirirler. Tanımadığınız birinin yanınızdan geçtiğini gördüğünüzde bilinçsizce gülümser, yürürken aşağı baktığınızda sebebini bilmeden sakinleşir, asansörde yanınızdaki kadına yüzünü bile görmeden bir arzu hisseder ve söz konusu alanda o kadar yetenekli olmadığını bilmenize rağmen bir sorunla başa çıkacağını söyleyen iş arkadaşınıza güvenirsiniz. Tüm bunları arkasındaki gerçek nedenleri bile fark etmeden otomatik pilotta yaparsınız.

Sanatçı Kavramı

Sanat veya sanatçı kavramları genel bir tanım ile ifade edilemez oluşumlardır. Çünkü sanat başlı başına göreceli bir kavramdır. Bırakalım kişiden kişiye göre değişmesini, bir kişinin içinde bile binlerce kez değişebilir sanat duygusu. Evet sanat kavramı bu kadar özelken biz günümüzde sanatçı kelimesini kimler için kullanıyoruz veya nelere “Evet, sanat bu!” diyebiliyoruz?

Bir ürünün sanat olabilmesi veya kişinin sanatçı olarak adlandırılabilmesi için ortaya çıkan şeyin YARATILMASI gerekir. Nedir bu bir şeyi yaratmak peki? Önceden var olmamış, sadece kişiye ait olan, taklitten, yorumdan uzak herhangi bir şeye sahipseniz kendinize sanatçı, çıkardığınız işe de sanat diyebilirsiniz.

İnsan göçü; kişinin ya da bir grubun kalıcı olarak yaşadıkları yeri değiştirmesidir. “İnsan göçü”, göçebeliği (mevsimsel göçü), mevsim işçiliğini, keyfi seyahatleri kapsamaz. İnsan göçü; göç edenlerin hayat standartlarını yükseltmek; savaş, açlık, işsizlik veya siyasi baskı gibi olumsuzluklardan kaçmak adına yaptıkları; zorunlu veya zorunlu olmayan hareketliliktir. Göç, olağan bir insan davranışıdır. Evrimsel olarak kendini korumaya ve hayatta kalmaya çalışmak insan doğasının bir parçasıdır.

Türk Resim Sanatında Köyden Kente Göç

İnsanlığın başından beri varolan göç kültürü aynı zamanda Türk kültürünün de çok önemli bir parçasıdır. Yerleşik hayata zamanındaki diğer uluslardan daha sonra geçen Türkler için göçebelik, “gurbet” kavramı ve bu kültürün getirdiği psikolojik ve sosyolojik sonuçlar; kültürel kimliğin vazgeçilemez bir parçası olmuştur. Göç hareketleri Türk devletleri için (özellikle Selçuk Türklerinden sonra) kitlesel hareketler olarak azalsa da, kültürün ve hayatta kalma içgüdüsünün bir sonucu olarak her zaman ayakta kalacaktır.