Tarihi Kentte Traverten Dokunuşu: Banyoles Meydanı Yenilendi

Tarihi Kentte Traverten Dokunuşu: Banyoles Meydanı Yenilendi

Bir kentin belleği taşlarında saklıdır. Banyoles’te bu bellek, neredeyse otuz yıldır süren bir projeyle travertenin katmanlarına kazınıyor. MIAS Architects, Plaça d’en Ges meydanı ve çevresindeki Sant Martirià ile Sant Antoni sokaklarında tamamladığı güncel uygulamayla, tarihi dokuyu çağdaş bir cümleyle buluşturuyor. Yirmi yıl önce başlayan inşa süreci, şimdi meydanın kalbinde devam ediyor; tasarımın omurgasını ise yerel olarak çıkarılan gölsel traverten oluşturuyor. Bu malzeme yalnızca döşeme değil; banklar, duvar kenarları, bitki yatakları ve seviye farklarına dönüşerek kentsel mekanı bütüncül bir dil ile yeniden kuruyor.

1m/s: Montevideo’nun İnsan Odaklı Tasarımı Neden İlham Veriyor?

1m/s: Montevideo’nun İnsan Odaklı Tasarımı Neden İlham Veriyor?

Yürürken hiç durup düşündünüz mü: bu kaldırım kimin için tasarlandı? Şehirler araçların mı, insanların mı? On yıllardır süren bu tartışma, tasarım masalarında net bir cevaba kavuşuyor: İnsana öncelik veren kentler kazanıyor. Hızını, geometrisini ve kamusal alanlarını yeniden düşünen şehirler, sadece ulaşımı değil; yaşam kalitesini de baştan inşa ediyor. Montevideo, bu dönüşümün en ilham verici örneklerinden biri. Gelin, yürünebilirlik üzerine konuşalım.

Araçtan İnsana: Mobilitede Zihinsel Devrim

Mobilite paradigması artık taşıtlardan insan hareketine kayıyor. Yeni bakış açısı, bir yolculuğu sadece fiziksel bir yer değiştirme olarak değil; toplumsal bir pratik olarak ele alıyor. Sokaklar, araç geçişlerinin ötesinde, insanların etkileşim kurduğu bir sahneye dönüşüyor. Bu değişim, “nesne-araba"dan “özne-insan"a geçişi simgeliyor. Tasarımcılar, mühendisler ve plancılar için bu zihinsel devrim, yaşanabilir kentlerin anahtarını sunuyor.

Toronto’da İnşaat Atıklarından Kamusal Alan: GXN ve ha/f

Toronto’da İnşaat Atıklarından Kamusal Alan: GXN ve ha/f

Bir şehrin molozu, kırık dökük betonu, eski tuğlaları bir araya gelip insanları bir araya getirebilir mi? Toronto’nun yeni oluşan Ookwemin Minising adasında bu sorunun cevabı, sade bir piknik masasında ve çocuk oyun alanında hayat buluyor. GXN, Ha/f Climate Design, AKT II ve Arcana Materials ekibinin geliştirdiği Waterfront Neighbourhood Space, şehir çapındaki inşaat ve yıkım sahalarından kurtarılan malzemelerle inşa edilmiş geçici bir kamusal alan. Proje, pırıl pırıl bir malzeme paletinden değil, kentsel artıkların hikâyesinden doğuyor.

Shenzhen Bay Culture Square: Doğa ve Kültürün Buluştuğu Nokta

Shenzhen Bay Culture Square: Doğa ve Kültürün Buluştuğu Nokta

Çin’in teknoloji ve inovasyon üssü Shenzhen, yükselen gökdelenleriyle adeta göğe meydan okuyor. Ancak bu beton ormanının hemen kıyısında, mangrovların yeşili ve körfezin mavisiyle bir başka dünya var. MAD Architects, tam da bu iki dünyanın arasına incelikli bir müdahale yerleştirdi: Shenzhen Bay Culture Square. Bu yapı, kent ile doğayı birbirine düşman etmek yerine, aynı nefeste buluşturmayı amaçlıyor.

Konum ve Bağlam

Yapı, Büyük Körfez Bölgesi’nin inovasyon çekirdeği Nanshan Bölgesi’ndeki Houhai’nin merkezinde yer alıyor. Bir yanda yoğun gökdelen dokusu, diğer yanda Shenzhen Talent Park, açık körfez ve Hong Kong’a uzanır gibi görünen mangrov sulak alanları… Mimarlar için bu ikilik, hem ilham kaynağı oldu hem de tasarımın iskeletini oluşturdu. İşte bu anlamda proje, ‘bağlam’ kelimesinin somutlaşmış hali gibi.

Bambu İskele: Pattani’de Balıkçılar ve Kent İçin Yeni Kıyı

Bambu İskele: Pattani’de Balıkçılar ve Kent İçin Yeni Kıyı

Nehirler yalnızca su taşımaz; kentlerin hafızasını da akıtır. Pattani Nehri kıyısında yükselen bambu iskele, bu hafızayı geleceğe bağlayan bir durak olmuş. HAS design and research imzasını taşıyan Pattani Balıkçı Topluluk Merkezi, nehrin ekolojisine saygılı, bambu ve çeliğin iç içe geçtiği çok amaçlı bir yapı. Balıkçı teknelerine hizmet veren bir altyapı olmanın ötesinde, insanları suyla yeniden buluşturan bir yaşam alanı.

Nehir Hafızasında Yeni Bir Durak

Pattani, yüzyıllardır nehirle yoğrulmuş bir kent. Malezya sınırındaki konumu, Müslüman mirası ve Malay-Tay kültürünün izlerini taşıyor. HAS design’ın kurucuları Jenchieh Hung ve Kulthida Songkittipakdee, projeye yerel balıkçılık ekonomisini ve nehrin ekolojik dengesini inceleyerek başlamış. Ortaya çıkan yapı; teknelerin yanaştığı, ailelerin dinlendiği, çocukların su altını izleyebildiği bir platform. Burada her öğe, nehrin ritmine göre konumlanmış.

Shenzhen’de Kıyıya Düşen Dev Beyaz Kütleler: MAD’ın Taş Müzesi

Shenzhen’de Kıyıya Düşen Dev Beyaz Kütleler: MAD’ın Taş Müzesi

Shenzhen’in kıyı şeridinde, suyun çekilmesiyle ortaya çıkmış gibi görünen devasa beyaz taşlar yükseliyor. Ama bu doğal bir manzara değil; MAD Architects’in sekiz yıldır üzerinde çalıştığı Shenzhen Bay Culture Square. 188.000 metrekarelik yapı, iş merkezi ile Talent Park arasındaki doldurma arazide, mangrov sulak alanlarının kıyısında konumlanıyor. Beyaz granit kütleler, yeşil yamaçlardan ayrı ayrı yükseliyor; aralarından körfez görünüyor. İlk izlenim, kırık bir siluetin doğal bir devinime sahip olduğu.

İnşaat Atıkları Kent Mobilyasına Dönüşüyor: Re:Stockholm

Re:Stockholm: İnşaat Atıkları Kent Mobilyasına Dönüşüyor

Stockholm’ün sokakları, her yaz olduğu gibi bu yaz da farklı bir deneyime sahne oluyor. Kentin atık depolarından çıkan taşlar, beton bloklar ve rögar kapakları, tasarımcı Nicholas Niemen’in öncülüğünde yeniden hayat buluyor. Re:Stockholm projesi, kentsel dönüşümün görünmeyen yüzünü — yıkım atıklarını — kamusal alanın işlevsel parçalarına dönüştürüyor. Levande Stockholm girişimi kapsamında Stockholm Belediyesi ile ortaklaşa yürütülen bu proje, yaz boyunca yayalaştırılan Hornstulls Strand caddelerine yerleştirilen oturma grupları ve masalardan oluşuyor. Ancak bu mobilyalar, sıradan kent mobilyalarından çok daha fazlasını ifade ediyor. Her bir parça, şehrin altyapı çalışmaları sırasında sökülen ve yapısal açıdan hâlâ sağlam olan kaldırım taşları, beton kuyular ve diğer kentsel öğelerden üretilmiş. Tasarım süreci, yeni malzeme spesifikasyonu yapmak yerine, kentin mevcut malzeme stoğunu analiz ederek başlamış.

Otoparkın Kendini Unutması: Frontones Danzantes ile Kamusal Alan

Otoparkın Kendini Unutması: Frontones Danzantes ile Kamusal Alan

Bir otopark, bir an için kendini unutabilir mi? İspanya’nın Logroño kentinde, Concéntrico festivalinin on ikinci edisyonu için tasarlanan Frontones Danzantes tam da bunu yaptı. 2050+ stüdyosunun kurucuları Ippolito Pestellini Laparelli ve Erica Petrillo, Revellín otoparkını geçici bir spor manzarasına dönüştürdü. Ahşap paneller ve çelik çerçevelerden oluşan üç hareketli duvar, Bask pelotası, basketbol ve futbol için alanlar yarattı; duvarlar dans eder gibi hareket edebiliyor, döndürülebiliyor ve yeniden birleştirilebiliyordu. Bu, kamusal alanın sabit bir durum olmadığının, sürekli yeniden kazanılabileceğinin kanıtıydı. Açıkçası, bu projeyi görünce aklıma İstanbul’daki otopark baskısı geldi; bizim şehirlerde bu tür bir “unutuş” ne kadar mümkün?

Topuklu Gökdelen: Carlo Ratti Seul’de Yeşil Alan Yaratıyor

Topuklu Gökdelen: Carlo Ratti Seul’de Yeşil Alan Yaratıyor

Bir gökdelen düşünün, yerle teması topuklu bir ayakkabı kadar narin. Carlo Ratti’nin Seul’de tasarladığı 140 metrelik konut kulesi, tam da bu fikrin peşinde: binayı ince kolonlar üzerine kaldırarak zemini şehre geri vermek. Projenin adı da buradan geliyor: “A High Rise on High Heels” (Topuklu Gökdelen).

Yükselen Zemin, Nefes Alan Şehir

Geleneksel gökdelenlerin aksine bu yapı, taban alanını minimuma indiriyor ve altından suyun, bitkilerin, insanların akmasına izin veriyor. Tıpkı bir sünger gibi: Yağmur suyunu yavaşlatarak ve emerek şehrin drenaj sistemine yük bindirmeden iklim adaptasyonuna katkı sağlıyor.

SANAA ve Ekibinden MuNA’ya Zafer: ‘Yaşayan Katmanlar’

SANAA ve Ekibinden MuNA’ya Zafer: ‘Yaşayan Katmanlar’

Ekvador Ulusal Müzesi (MuNA) için düzenlenen uluslararası yarışma, beklenmedik bir dönüşle sonuçlandı. İlk olarak Alberto Campo Baeza ve MAIO Architects’in kazandığı duyurulan yarışma, kamuoyundan gelen yoğun eleştiriler sonrası iptal edildi ve süreç yeniden yapılandırıldı. Yeni değerlendirme sisteminin galibi ise SANAA, Estudio A0, Caá Porá Arquitectura ve Jerome Haferd Studio’dan oluşan ekibin “Estratos Vivos” (Yaşayan Katmanlar) projesi oldu.

Yarışmanın Tartışmalı Süreci

Yarışmanın ilk galibi Alberto Campo Baeza ve MAIO Architects’in projesi, mimarlar, akademisyenler ve halk tarafından Ekvador’un kültürel kimliğini yansıtmadığı gerekçesiyle eleştirildi. Binlerce imza toplayan bir çevrimiçi kampanya sonucunda Ekvador Eğitim Bakanlığı, ilk kararı askıya alarak yeni bir değerlendirme süreci başlattı. On davetli ekibin katıldığı yeni süreçte, üç finalist (SANAA liderliğindeki ekip, B720 Arquitectura + LERA ve Mario Cucinella Architects) halk oylamasına sunuldu ve nihai sonuç jüri puanları ile halk oylamasının birleşimiyle belirlendi.

Umbral Floral Pavyonu: Geçidi Deneyime Dönüştüren Tasarım

Umbral Floral Pavyonu: Geçidi Deneyime Dönüştüren Tasarım

Cerron Arquitectos’un tasarladığı Umbral Floral Pavyonu, Peru’nun en prestijli tasarım etkinliği CASACOR Peru 2026’nın ana giriş yolunu bir sirkülasyon rotası olmaktan çıkarıp kamusal mekanlar dizisine dönüştürüyor. Jockey Club del Perú’da yer alan bu yapı, ziyaretçilere kent, doğa ve sergi arasında bir köprü sunuyor.

Tasarımın Özü: Geçişten Deneyime

Proje, giriş yolunu yalnızca bir geçiş alanı olmaktan çıkarıp kent, doğa ve sergi deneyimi arasında bir köprü haline getiriyor. Bu yaklaşım, mimarlığın temel sorunsallarından birine —hareketin mekansallaştırılmasına— yeni bir soluk getiriyor.

Salıncak ve Çanlarla Bestelenen Müzik: Céleste Boursier-Mougenot

Salıncak ve Çanlarla Bestelenen Müzik: Céleste Boursier-Mougenot

Fransız sanatçı Céleste Boursier-Mougenot, sıradan nesneleri beklenmedik enstrümanlara dönüştürme becerisiyle tanınıyor. Normandiya İzlenimcilik Festivali kapsamında Frac Normandie’de sergilenen ‘points de suspension’ adlı enstalasyonu, ses ve hareketi bir araya getiriyor. 17. yüzyıldan kalma bir manastırın revak ve galerilerinde yer alan bu çalışma, ziyaretçileri hem fiziksel hem de işitsel bir yolculuğa çıkarıyor.

Enstalasyonun Yapısı

‘Envolée’: Salıncak ve Çan Halkası

Avlunun ortasına yerleştirilen dairesel yapı, bir zamanlar kamusal bahçelere can veren bandoları anımsatıyor. Sekiz salıncak, antika kilise çanlarının altına asılıyor ve ziyaretçileri harekete geçmeye davet ediyor. Salıncaklar yükselip alçaldıkça çanlar, hiçbir zaman aynı şekilde tekrarlanmayan değişken ritimlerle onları takip ediyor. Boursier-Mougenot, burada kolektif bir müziğin doğmasına zemin hazırlıyor. Enstalasyon, katılmayı seçenlerin jestleriyle tam anlamıyla var oluyor ve yabancıları yan yana performans sergilemeye teşvik ediyor.

Demiryolundan Yeşil Koridora: Arriaga Lineer Parkı

Demiryolundan Yeşil Koridora: Arriaga Lineer Parkı

Meksika Hükümeti’nin güneydoğu bölgesini birbirine bağlamayı hedefleyen “Okyanusötesi Demiryolu” projesi, yalnızca ulaşım altyapısını değil, aynı zamanda bu hat üzerindeki istasyonları ve çevresindeki kamusal alanları da kapsıyor. İşte tam da bu noktada, Laboratorio Regional de Arquitectura tarafından tasarlanan Arriaga Lineer Parkı, bölgesel hareketlilikle yerel yaşamı yeniden buluşturan bir yeşil koridor olarak karşımıza çıkıyor.

Projenin Arkasındaki Vizyon

Proje, Meksika Donanması Sekreterliği öncülüğünde yürütülen demiryolu altyapısının yenilenmesi ve genişletilmesi çalışmalarının bir parçası. Yeni rayların döşenmesinden istasyon binalarının ve çevre düzenlemesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu girişim, ulaşımın ötesinde bir kentsel dönüşüm hedefliyor.

Snøhetta’nın Şanghay Operası: 2026’nın En Dramatik Yapısı

Snøhetta’nın Şanghay Operası: 2026’nın En Dramatik Yapısı

Bazı binalar kültürü içinde barındırır, bazıları ise bizzat kültürün ta kendisi olur. Snøhetta’nın Şanghay Grand Opera Binası, işte bu ikinci kategoriye ait. Huangpu Nehri’nin kıyısında yükselen bu yapı, 2026 yılının en çok konuşulan mimari tamamlamalarından biri olmayı şimdiden başardı.

Bir Kültür Çapası: Houtan’da Yükselen Simge

Proje, 2017’de kazanılan uluslararası yarışmanın ardından 2019’da resmen başladı. Snøhetta, East China Architectural Design & Research Institute, Theatre Projects ve Nagata Acoustics iş birliğiyle hayata geçirilen yapı, Şanghay’ın Houtan semtinde konumlanıyor. 2010 Dünya Fuarı’ndan bu yana ekolojik ve düşük karbonlu bir vizyonla yeniden inşa edilen bu bölge, opera binasıyla kültürel bir çapa kazandı.

İskele Boruları Sokak Mobilyasına Dönüştü: Osaka’nın Geçici Meydanı

İskele Boruları Sokak Mobilyasına Dönüştü: Osaka’nın Geçici Meydanı

Japonya’nın Osaka kentinde, Midosuji Bulvarı boyunca uzanan bir arsa, gelecekteki karma kullanımlı bir yapının inşası öncesinde geçici bir kamusal alana dönüştürüldü. GAS STAND (Grow and Spread) adlı bu proje, Team Raw Row imzasını taşıyor ve Osaka Gas Urban Development tarafından hayata geçiriliyor. Amaç, boş bir arsayı beklemeye almak yerine, topluluk etkinlikleri, gündelik buluşmalar ve yerel inisiyatifler için bir platform haline getirmek.

Geçiciliğin Gücü: İnşaat Öncesi Kamusal Alan

Proje, ofis çalışanlarının hafta içi yoğun olduğu, hafta sonları ise sessizleşen bir iş bölgesinde yer alıyor. Tasarım, geleneksel bir meydan yaratmak yerine, mevcut sokak dokusunu arsaya taşıyarak kamusal ve özel alan arasındaki sınırı bulanıklaştırıyor. Bu yaklaşım, geçici müdahaleyi izole bir destinasyon değil, sokak manzarasının bir uzantısı olarak konumlandırıyor.

Kamusal Alanlarla Kentsel Eşitsizliğe Meydan Okumak

Kamusal Alanlarla Kentsel Eşitsizliğe Meydan Okumak: Bogotá ve Mexico City’den Dersler

Latin Amerika şehirlerinde, çeper mahalleler tarih boyunca kentsel yaşamı sadece yaşanabilir kılmaktan öteye taşıyan kaynaklara erişimde geride kaldı. Konut, ulaşım ve kamu hizmetleri bu uçurumun olağan göstergeleri. Ancak ölçülmesi daha zor bir başka boşluk daha var: insanların bir araya gelebileceği, öğrenebileceği, dinlenebileceği ve kolektif yaşama katılabileceği mekânların yokluğu. Bu alanlar olmadığında, şehir sadece bir hizmet sunmakta başarısız olmaz; aynı zamanda bir varlığı tanımayı da reddeder.

Futboldan İlham Asimetrik Sandalye: Spielbein Tasarımı

Futboldan İlham Asimetrik Sandalye: Spielbein Tasarımı

Endüstriyel tasarım dünyası, bazen en beklenmedik sahalardan ilham alır. Alman tasarımcı Peter Otto Vosding’in son konsepti Spielbein, tam da böyle bir yaklaşımın ürünü. Adını Almanca’da “vuruş ayağı” anlamına gelen spielbein‘den alan bu sandalye, futboldaki standbein (destek ayağı) kavramına bir gönderme yapıyor. Ama bu kez, dengeyi bozmak bir tasarım tercihi.

Asimetrinin Dansı

Spielbein’in en çarpıcı özelliği, asimetrik bacak yapısı. Birbirine bağlanabilen bu sandalyeler, hem görsel hem de işlevsel bir esneklik sunuyor. Tasarım, statik bir oturma elemanından çok, bir heykeli andırıyor. Her sandalye, kendi karakterine sahip ama aynı zamanda bir bütünün parçası olmayı başarıyor. Futbol sahasındaki takım ruhu gibi: Her oyuncu farklı, ama hepsi aynı hedefe kilitlenmiş.

Tokyo’da Bakır Kubbe: Mikro Dönüm Noktası Toplum Merkezi

Tokyo’da Bakır Kubbe: Mikro Dönüm Noktası Toplum Merkezi

Nikken Sekkei, Tokyo’nun batısındaki Machida şehrinde, Haramachida Odori Bulvarı üzerinde 22.7 metrekarelik bir toplum merkezi olan Hatmachida’yı tasarladı. Proje, ‘mikro dönüm noktası’ konseptiyle, otomobil odaklı bir kentsel ortamda küçük bir mimari müdahalenin kamusal aktiviteyi nasıl destekleyebileceğini araştırıyor.

Bina, Plaza ve Sokak Altyapısı Arasında Bir Konum

Hatmachida, bina, plaza ve sokak altyapısı arasında bir konumda yer alıyor. Yapı, toplanma, dinlenme, bilgi alışverişi ve küçük ölçekli ticari faaliyetler için bir alan sağlıyor. Proje, 2021 ve 2022’de yürütülen bir dizi sosyal deneyin sonucunda ortaya çıktı. Bu deneyler, kullanım desenlerini, mekansal konfigürasyonları, bitkilendirme stratejilerini ve kamusal etkileşim fırsatlarını test etti. Elde edilen bulgular, nihai tasarımı şekillendirdi.

UIA 2030 Ödülü 2026: Konut, Kamusal Alan ve İklim Direnci

UIA 2030 Ödülü 2026: Konut, Kamusal Alan ve İklim Direnci

Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) ve UN-Habitat iş birliğiyle düzenlenen UIA 2030 Ödülü, tasarımın Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına (SKA) nasıl katkı sağlayabileceğini gösteren projeleri onurlandırıyor. 2026 yılında Azerbaycan’ın Bakü kentinde düzenlenen Dünya Kent Forumu’nda açıklanan üçüncü dönem ödülleri, su yönetimi, uygun fiyatlı konut, katılımcı planlama, kamusal alana erişim ve iklim direnci gibi konuları ele alan projelere verildi.

Kazanan Projeler: Küreselden Yerel Çözümlere

Dünyanın dört bir yanından seçilen 2026 kazananları, daha kapsayıcı, dirençli ve çevreye duyarlı topluluklar oluşturmak için farklı yaklaşımlar sergiliyor. Çin’de kentsel su yollarının ekolojik restorasyonundan İspanya’da sele uyumlu kamusal peyzajlara, Hindistan’da topluluk öncülüğündeki konut girişimlerinden Kenya’da katılımcı altyapı projelerine kadar uzanan bu çalışmalar, günümüz kentsel sorunlarına tekrarlanabilir modeller sunuyor.

Metal Perde Bina: Kamusal-Özel Sınırını Bulanıklaştıran Tasarım

Metal Perde Bina: Kamusal-Özel Sınırını Bulanıklaştıran Tasarım

Hyunjoon Yoo + Partners imzası taşıyan Metal Perde Bina, modern kentlerin en büyük sorunlarından birine cesur bir yanıt veriyor: özel ve kamusal alanın tamamen ayrışması. Mimarlar, geleneksel Kore mimarisindeki saçak altı döşeme alanlarından (balkon benzeri lineer mekanlar) ilham alarak, ne tamamen iç ne de tamamen dış sayılabilecek bir eşik mekan yaratmış.

Eşik Mekanın Gücü

Bu liminal alan, kullanıcıların sadece oturup sohbet etmesine değil, aynı zamanda dışarıdaki insanlarla sosyalleşmesine de olanak tanıyor. Günümüzde çoğu bina, özel alanı kamusal alandan keskin çizgilerle ayırırken, Metal Perde Bina bu sınırı bulanıklaştırarak kentsel dokuda yeni bir etkileşim biçimi öneriyor. Proje, cephede kullanılan metal perde sayesinde hem görsel bir filtre görevi görüyor hem de geçirgen bir kabuk oluşturuyor.