Gent Tasarım Müzesi: Atık Tuğlalarla Sürdürülebilir Devrim

Gent Tasarım Müzesi: Atık Tuğlalarla Sürdürülebilir Devrim

Belçika’nın Gent şehrindeki Tasarım Müzesi, dört yıllık restorasyon ve genişleme sürecinin ardından 3 Ekim 2026’da ziyarete açılıyor. Carmody Groarke ve ATAMA liderliğindeki proje, tarihi binaları korurken yeni bir kanat ekliyor. RE-ST’in restorasyon çalışmalarıyla müze, tasarımı nesneler, şehirler ve sosyal sistemler üzerinden sorgulayan açık bir kamusal alana dönüşüyor.

Yeni Kanat: 2.200 Metrekarelik Açık Alan

Yeni kanat, müzenin tarihi avlusunun etrafındaki dağınık yapıyı tamamlıyor ve sergi, atölye, konferans, etkinlik ve topluluk faaliyetleri için ücretsiz erişilebilir alanlar sunuyor. Yapıda ahşap ve beyaz tuğla kullanılmış; cephede ise Gent Waste Brick adı verilen, yerel belediye atıklarından üretilen kireçle sertleştirilmiş tuğlalar tercih edilmiş. 82.000’den fazla tuğla, Gent’teki Het Arsenaal’da düşük enerjili kireç kürleme yöntemiyle yerel olarak üretilmiş.

Gençler Şehirden Kovuluyor: Tasarımın Görünmez Duvarı

Gençler Şehirden Kovuluyor: Tasarımın Görünmez Duvarı

Bu yaz ABD’de “teen takeover” (genç istilası) diye bir tabir türedi. Sosyal medyada örgütlenen genç kalabalıkları şehir merkezlerinde, AVM’lerde, parklarda belirdi. Aralarında şiddet olayları da çıktı, elbette buna bir yanıt verilmeli. Ama bu tabirin kendisi çok şey anlatıyor. Belki de “Bu toplanmaların nesi yanlış?” diye sormadan önce daha rahatsız edici bir soruyu sormalıyız: Gençler nereye gitsin diye düşünmüştük?

Dezeen’de yayımlanan Christopher Martin analizinde, Batı şehirlerindeki gençlik mekânlarının nasıl yok edildiğini ve bunun tasarımın temel bir sorunu olduğunu gözler önüne seriyor. Londra’da da benzer bir durum yaşandı; Avrupa genelinde gençlerin yabancılaşması, siyasetten kopuşu ve huzursuzluğu artıyor. Yakın tarihli bir akademik makale, şehirlerin gençlere yaklaşımını “patronizing city” (tepeden bakan şehir) olarak adlandırıyor: Gençler kamusal alanda ancak denetlendiğinde, tüketim yaptığında veya yetişkin beklentilerine uyduğunda hoş görülüyor.

Kaohsiung Liman Terminali: Denizle Şehrin Buluştuğu Çok İşlevli Yapı

Kaohsiung Liman Terminali: Denizle Şehrin Buluştuğu Çok İşlevli Yapı

Tayvan’ın güneyindeki Kaohsiung Limanı, son yıllarda kentsel dönüşümün ve mimari yeniliklerin merkezi haline geldi. RUR Architecture DPC tarafından tasarlanan Kaohsiung Liman Terminali, bu dönüşümün en çarpıcı örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Proje, kruvaziyer terminali, ofis kulesi ve kamusal alanı tek bir çatı altında birleştirerek, şehir ile deniz arasındaki kritik eşiği kutlayan çok işlevli bir sivil altyapı eseri yaratıyor.

Denizle Şehrin Eşiğinde Yeni Bir Odak

Kaohsiung, uzun süredir bir liman kenti olarak ekonomik ve kültürel kimliğini denizle kurmuş durumda. Ancak sanayileşme ve hızlı kentleşme, kıyı şeridini halktan koparmıştı. Bu proje, limanı yeniden kamusal yaşamın bir parçası haline getirmeyi amaçlıyor. Terminal binası, sadece yolcu trafiğini yönetmekle kalmıyor; aynı zamanda yerel halkın ve ziyaretçilerin vakit geçirebileceği, manzarayı izleyebileceği ve kültürel etkinliklere katılabileceği bir platform sunuyor.

Zemin Çatıya Dönüşüyor: Roosevelt Adası’nın Yeşil Kültür Plazası

Zemin Çatıya Dönüşüyor: Roosevelt Adası’nın Yeşil Kültür Plazası

New York’un Manhattan ile Queens arasında, Doğu Nehri’ne süzülen Roosevelt Adası, çoğu zaman keşfedilmeyi bekleyen bir ara parça gibidir. Mimar Zehua Zhang, adanın güney ucuna önerdiği Roosevelt Adası Kültürel Plaza ile bu algıyı ters yüz ediyor. Proje; anıtsal bir kültür yapısı inşa etmek yerine, çatısı yürünebilen, topoğrafyayla bütünleşen bir peyzaj öneriyor. Böylece çatı, cephe ve zemin arasındaki ayrım ortadan kalkıyor; kentlinin adımlarıyla şekillenen yeni bir kamusal alan doğuyor.

Boşlukla Dükkân: Medellín’de Kaldırımı İçeri Çeken Tasarım

Boşlukla Dükkân: Medellín’de Kaldırımı İçeri Çeken Tasarım

Bir dükkân düşünün; kapısının önünden geçen yayaya “içeri buyurmuyor” ama bir adım atması için cesur bir boşluk açıyor. Medellín’in hareketli kaldırımlarında yükselen bu müdahale, Studio Cadena imzasını taşıyor. “Store With A Gap” (Boşluklu Dükkân) adlı proje, mevcut bir binanın zemin katını adeta oyarak kaldırımı içeri çekiyor ve perfore metal ekranın ardında perakende, dans stüdyosu ile kafeyi iç içe geçiriyor. ArchDaily’nin seçkisinde yer alan bu iş, iç mimarlık kategorisinde tartışma başlatacak cinsten.

Vancouver’da Ahşap Fabrikası: Üzerinde Yürünebilen Çatı

Vancouver’da Ahşap Fabrikası: Üzerinde Yürünebilen Çatı

Stanley Park’ın yemyeşil dokusu arasında yükselen Plank Factory, masif ahşap üretimine adanmış bir inovasyon merkezi. Luca Fontana imzalı yapı, üretim tesislerini saklanması gereken bir sır olmaktan çıkarıp izlenmeye değer bir mekâna dönüştürüyor. Geleneksel kapalı fabrika anlayışını ters yüz eden tasarım, üretim alanlarını kamusal dolaşımla birleştiriyor ve fabrikayı hem çalışan bir altyapı hem de içinde üretilen malzemenin vitrini hâline getiriyor.

“Çatı, sadece yağmuru değil, ziyaretçileri de ağırlıyor.” – Luca Fontana

Şehri Açık Hava Stüdyosuna Çeviren Festival: Concéntrico 12

Geçici Yapılar, Kalıcı Kent: Concéntrico 12

Bir şehir, geçici yapılarla kalıcı izler bırakabilir mi? Logroño’da bu soru, Concéntrico 12 ile yeniden gündeme geliyor. 2015’ten beri İspanya’nın bu orta ölçekli kentini açık hava stüdyosuna çeviren festival, 12. edisyonunda tasarımı sergi salonlarından sokaklara taşıyor. Kimlik, ekoloji ve geçicilik temaları etrafında şekillenen 20’den fazla proje, kentin boşluklarını birer karşılaşma mekânına dönüştürüyor.

Tasarımı vitrine hapsetmek yerine yaşamın içine sokmayı hedefleyen etkinlik; mimarları, tasarımcıları ve araştırmacıları farklı coğrafyalardan bir araya getiriyor. Onların ortak amacı, betonlaşmanın gölgesinde kalan kamusal alanı yeniden düşünmek. Festivalin kurucularının deyimiyle amaç, “mimarlığı kaideden indirmek”. Yani kentlinin beklemediği bir anda, sıradan bir köşede beliren yapıyla kurduğu temastan doğan o küçük sarsıntıyı yaratmak. İnsanlar dolaşırken kendilerini birden bir enstalasyonun içinde buluyor; işte bu karşılaşma, tasarımın gücünü hatırlatan anlar doğuruyor.

Tarihi Kentte Traverten Dokunuşu: Banyoles Meydanı Yenilendi

Tarihi Kentte Traverten Dokunuşu: Banyoles Meydanı Yenilendi

Bir kentin belleği taşlarında saklıdır. Banyoles’te bu bellek, neredeyse otuz yıldır süren bir projeyle travertenin katmanlarına kazınıyor. MIAS Architects, Plaça d’en Ges meydanı ve çevresindeki Sant Martirià ile Sant Antoni sokaklarında tamamladığı güncel uygulamayla, tarihi dokuyu çağdaş bir cümleyle buluşturuyor. Yirmi yıl önce başlayan inşa süreci, şimdi meydanın kalbinde devam ediyor; tasarımın omurgasını ise yerel olarak çıkarılan gölsel traverten oluşturuyor. Bu malzeme yalnızca döşeme değil; banklar, duvar kenarları, bitki yatakları ve seviye farklarına dönüşerek kentsel mekanı bütüncül bir dil ile yeniden kuruyor.

1m/s: Montevideo’nun İnsan Odaklı Tasarımı Neden İlham Veriyor?

1m/s: Montevideo’nun İnsan Odaklı Tasarımı Neden İlham Veriyor?

Yürürken hiç durup düşündünüz mü: bu kaldırım kimin için tasarlandı? Şehirler araçların mı, insanların mı? On yıllardır süren bu tartışma, tasarım masalarında net bir cevaba kavuşuyor: İnsana öncelik veren kentler kazanıyor. Hızını, geometrisini ve kamusal alanlarını yeniden düşünen şehirler, sadece ulaşımı değil; yaşam kalitesini de baştan inşa ediyor. Montevideo, bu dönüşümün en ilham verici örneklerinden biri. Gelin, yürünebilirlik üzerine konuşalım.

Araçtan İnsana: Mobilitede Zihinsel Devrim

Mobilite paradigması artık taşıtlardan insan hareketine kayıyor. Yeni bakış açısı, bir yolculuğu sadece fiziksel bir yer değiştirme olarak değil; toplumsal bir pratik olarak ele alıyor. Sokaklar, araç geçişlerinin ötesinde, insanların etkileşim kurduğu bir sahneye dönüşüyor. Bu değişim, “nesne-araba"dan “özne-insan"a geçişi simgeliyor. Tasarımcılar, mühendisler ve plancılar için bu zihinsel devrim, yaşanabilir kentlerin anahtarını sunuyor.

Toronto’da İnşaat Atıklarından Kamusal Alan: GXN ve ha/f

Toronto’da İnşaat Atıklarından Kamusal Alan: GXN ve ha/f

Bir şehrin molozu, kırık dökük betonu, eski tuğlaları bir araya gelip insanları bir araya getirebilir mi? Toronto’nun yeni oluşan Ookwemin Minising adasında bu sorunun cevabı, sade bir piknik masasında ve çocuk oyun alanında hayat buluyor. GXN, Ha/f Climate Design, AKT II ve Arcana Materials ekibinin geliştirdiği Waterfront Neighbourhood Space, şehir çapındaki inşaat ve yıkım sahalarından kurtarılan malzemelerle inşa edilmiş geçici bir kamusal alan. Proje, pırıl pırıl bir malzeme paletinden değil, kentsel artıkların hikâyesinden doğuyor.

Shenzhen Bay Culture Square: Doğa ve Kültürün Buluştuğu Nokta

Shenzhen Bay Culture Square: Doğa ve Kültürün Buluştuğu Nokta

Çin’in teknoloji ve inovasyon üssü Shenzhen, yükselen gökdelenleriyle adeta göğe meydan okuyor. Ancak bu beton ormanının hemen kıyısında, mangrovların yeşili ve körfezin mavisiyle bir başka dünya var. MAD Architects, tam da bu iki dünyanın arasına incelikli bir müdahale yerleştirdi: Shenzhen Bay Culture Square. Bu yapı, kent ile doğayı birbirine düşman etmek yerine, aynı nefeste buluşturmayı amaçlıyor.

Konum ve Bağlam

Yapı, Büyük Körfez Bölgesi’nin inovasyon çekirdeği Nanshan Bölgesi’ndeki Houhai’nin merkezinde yer alıyor. Bir yanda yoğun gökdelen dokusu, diğer yanda Shenzhen Talent Park, açık körfez ve Hong Kong’a uzanır gibi görünen mangrov sulak alanları… Mimarlar için bu ikilik, hem ilham kaynağı oldu hem de tasarımın iskeletini oluşturdu. İşte bu anlamda proje, ‘bağlam’ kelimesinin somutlaşmış hali gibi.

Bambu İskele: Pattani’de Balıkçılar ve Kent İçin Yeni Kıyı

Bambu İskele: Pattani’de Balıkçılar ve Kent İçin Yeni Kıyı

Nehirler yalnızca su taşımaz; kentlerin hafızasını da akıtır. Pattani Nehri kıyısında yükselen bambu iskele, bu hafızayı geleceğe bağlayan bir durak olmuş. HAS design and research imzasını taşıyan Pattani Balıkçı Topluluk Merkezi, nehrin ekolojisine saygılı, bambu ve çeliğin iç içe geçtiği çok amaçlı bir yapı. Balıkçı teknelerine hizmet veren bir altyapı olmanın ötesinde, insanları suyla yeniden buluşturan bir yaşam alanı.

Nehir Hafızasında Yeni Bir Durak

Pattani, yüzyıllardır nehirle yoğrulmuş bir kent. Malezya sınırındaki konumu, Müslüman mirası ve Malay-Tay kültürünün izlerini taşıyor. HAS design’ın kurucuları Jenchieh Hung ve Kulthida Songkittipakdee, projeye yerel balıkçılık ekonomisini ve nehrin ekolojik dengesini inceleyerek başlamış. Ortaya çıkan yapı; teknelerin yanaştığı, ailelerin dinlendiği, çocukların su altını izleyebildiği bir platform. Burada her öğe, nehrin ritmine göre konumlanmış.

Shenzhen’de Kıyıya Düşen Dev Beyaz Kütleler: MAD’ın Taş Müzesi

Shenzhen’de Kıyıya Düşen Dev Beyaz Kütleler: MAD’ın Taş Müzesi

Shenzhen’in kıyı şeridinde, suyun çekilmesiyle ortaya çıkmış gibi görünen devasa beyaz taşlar yükseliyor. Ama bu doğal bir manzara değil; MAD Architects’in sekiz yıldır üzerinde çalıştığı Shenzhen Bay Culture Square. 188.000 metrekarelik yapı, iş merkezi ile Talent Park arasındaki doldurma arazide, mangrov sulak alanlarının kıyısında konumlanıyor. Beyaz granit kütleler, yeşil yamaçlardan ayrı ayrı yükseliyor; aralarından körfez görünüyor. İlk izlenim, kırık bir siluetin doğal bir devinime sahip olduğu.

İnşaat Atıkları Kent Mobilyasına Dönüşüyor: Re:Stockholm

Re:Stockholm: İnşaat Atıkları Kent Mobilyasına Dönüşüyor

Stockholm’ün sokakları, her yaz olduğu gibi bu yaz da farklı bir deneyime sahne oluyor. Kentin atık depolarından çıkan taşlar, beton bloklar ve rögar kapakları, tasarımcı Nicholas Niemen’in öncülüğünde yeniden hayat buluyor. Re:Stockholm projesi, kentsel dönüşümün görünmeyen yüzünü — yıkım atıklarını — kamusal alanın işlevsel parçalarına dönüştürüyor. Levande Stockholm girişimi kapsamında Stockholm Belediyesi ile ortaklaşa yürütülen bu proje, yaz boyunca yayalaştırılan Hornstulls Strand caddelerine yerleştirilen oturma grupları ve masalardan oluşuyor. Ancak bu mobilyalar, sıradan kent mobilyalarından çok daha fazlasını ifade ediyor. Her bir parça, şehrin altyapı çalışmaları sırasında sökülen ve yapısal açıdan hâlâ sağlam olan kaldırım taşları, beton kuyular ve diğer kentsel öğelerden üretilmiş. Tasarım süreci, yeni malzeme spesifikasyonu yapmak yerine, kentin mevcut malzeme stoğunu analiz ederek başlamış.

Otoparkın Kendini Unutması: Frontones Danzantes ile Kamusal Alan

Otoparkın Kendini Unutması: Frontones Danzantes ile Kamusal Alan

Bir otopark, bir an için kendini unutabilir mi? İspanya’nın Logroño kentinde, Concéntrico festivalinin on ikinci edisyonu için tasarlanan Frontones Danzantes tam da bunu yaptı. 2050+ stüdyosunun kurucuları Ippolito Pestellini Laparelli ve Erica Petrillo, Revellín otoparkını geçici bir spor manzarasına dönüştürdü. Ahşap paneller ve çelik çerçevelerden oluşan üç hareketli duvar, Bask pelotası, basketbol ve futbol için alanlar yarattı; duvarlar dans eder gibi hareket edebiliyor, döndürülebiliyor ve yeniden birleştirilebiliyordu. Bu, kamusal alanın sabit bir durum olmadığının, sürekli yeniden kazanılabileceğinin kanıtıydı. Açıkçası, bu projeyi görünce aklıma İstanbul’daki otopark baskısı geldi; bizim şehirlerde bu tür bir “unutuş” ne kadar mümkün?

Topuklu Gökdelen: Carlo Ratti Seul’de Yeşil Alan Yaratıyor

Topuklu Gökdelen: Carlo Ratti Seul’de Yeşil Alan Yaratıyor

Bir gökdelen düşünün, yerle teması topuklu bir ayakkabı kadar narin. Carlo Ratti’nin Seul’de tasarladığı 140 metrelik konut kulesi, tam da bu fikrin peşinde: binayı ince kolonlar üzerine kaldırarak zemini şehre geri vermek. Projenin adı da buradan geliyor: “A High Rise on High Heels” (Topuklu Gökdelen).

Yükselen Zemin, Nefes Alan Şehir

Geleneksel gökdelenlerin aksine bu yapı, taban alanını minimuma indiriyor ve altından suyun, bitkilerin, insanların akmasına izin veriyor. Tıpkı bir sünger gibi: Yağmur suyunu yavaşlatarak ve emerek şehrin drenaj sistemine yük bindirmeden iklim adaptasyonuna katkı sağlıyor.

SANAA ve Ekibinden MuNA’ya Zafer: ‘Yaşayan Katmanlar’

SANAA ve Ekibinden MuNA’ya Zafer: ‘Yaşayan Katmanlar’

Ekvador Ulusal Müzesi (MuNA) için düzenlenen uluslararası yarışma, beklenmedik bir dönüşle sonuçlandı. İlk olarak Alberto Campo Baeza ve MAIO Architects’in kazandığı duyurulan yarışma, kamuoyundan gelen yoğun eleştiriler sonrası iptal edildi ve süreç yeniden yapılandırıldı. Yeni değerlendirme sisteminin galibi ise SANAA, Estudio A0, Caá Porá Arquitectura ve Jerome Haferd Studio’dan oluşan ekibin “Estratos Vivos” (Yaşayan Katmanlar) projesi oldu.

Yarışmanın Tartışmalı Süreci

Yarışmanın ilk galibi Alberto Campo Baeza ve MAIO Architects’in projesi, mimarlar, akademisyenler ve halk tarafından Ekvador’un kültürel kimliğini yansıtmadığı gerekçesiyle eleştirildi. Binlerce imza toplayan bir çevrimiçi kampanya sonucunda Ekvador Eğitim Bakanlığı, ilk kararı askıya alarak yeni bir değerlendirme süreci başlattı. On davetli ekibin katıldığı yeni süreçte, üç finalist (SANAA liderliğindeki ekip, B720 Arquitectura + LERA ve Mario Cucinella Architects) halk oylamasına sunuldu ve nihai sonuç jüri puanları ile halk oylamasının birleşimiyle belirlendi.

Umbral Floral Pavyonu: Geçidi Deneyime Dönüştüren Tasarım

Umbral Floral Pavyonu: Geçidi Deneyime Dönüştüren Tasarım

Cerron Arquitectos’un tasarladığı Umbral Floral Pavyonu, Peru’nun en prestijli tasarım etkinliği CASACOR Peru 2026’nın ana giriş yolunu bir sirkülasyon rotası olmaktan çıkarıp kamusal mekanlar dizisine dönüştürüyor. Jockey Club del Perú’da yer alan bu yapı, ziyaretçilere kent, doğa ve sergi arasında bir köprü sunuyor.

Tasarımın Özü: Geçişten Deneyime

Proje, giriş yolunu yalnızca bir geçiş alanı olmaktan çıkarıp kent, doğa ve sergi deneyimi arasında bir köprü haline getiriyor. Bu yaklaşım, mimarlığın temel sorunsallarından birine —hareketin mekansallaştırılmasına— yeni bir soluk getiriyor.

Salıncak ve Çanlarla Bestelenen Müzik: Céleste Boursier-Mougenot

Salıncak ve Çanlarla Bestelenen Müzik: Céleste Boursier-Mougenot

Fransız sanatçı Céleste Boursier-Mougenot, sıradan nesneleri beklenmedik enstrümanlara dönüştürme becerisiyle tanınıyor. Normandiya İzlenimcilik Festivali kapsamında Frac Normandie’de sergilenen ‘points de suspension’ adlı enstalasyonu, ses ve hareketi bir araya getiriyor. 17. yüzyıldan kalma bir manastırın revak ve galerilerinde yer alan bu çalışma, ziyaretçileri hem fiziksel hem de işitsel bir yolculuğa çıkarıyor.

Enstalasyonun Yapısı

‘Envolée’: Salıncak ve Çan Halkası

Avlunun ortasına yerleştirilen dairesel yapı, bir zamanlar kamusal bahçelere can veren bandoları anımsatıyor. Sekiz salıncak, antika kilise çanlarının altına asılıyor ve ziyaretçileri harekete geçmeye davet ediyor. Salıncaklar yükselip alçaldıkça çanlar, hiçbir zaman aynı şekilde tekrarlanmayan değişken ritimlerle onları takip ediyor. Boursier-Mougenot, burada kolektif bir müziğin doğmasına zemin hazırlıyor. Enstalasyon, katılmayı seçenlerin jestleriyle tam anlamıyla var oluyor ve yabancıları yan yana performans sergilemeye teşvik ediyor.

Demiryolundan Yeşil Koridora: Arriaga Lineer Parkı

Demiryolundan Yeşil Koridora: Arriaga Lineer Parkı

Meksika Hükümeti’nin güneydoğu bölgesini birbirine bağlamayı hedefleyen “Okyanusötesi Demiryolu” projesi, yalnızca ulaşım altyapısını değil, aynı zamanda bu hat üzerindeki istasyonları ve çevresindeki kamusal alanları da kapsıyor. İşte tam da bu noktada, Laboratorio Regional de Arquitectura tarafından tasarlanan Arriaga Lineer Parkı, bölgesel hareketlilikle yerel yaşamı yeniden buluşturan bir yeşil koridor olarak karşımıza çıkıyor.

Projenin Arkasındaki Vizyon

Proje, Meksika Donanması Sekreterliği öncülüğünde yürütülen demiryolu altyapısının yenilenmesi ve genişletilmesi çalışmalarının bir parçası. Yeni rayların döşenmesinden istasyon binalarının ve çevre düzenlemesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu girişim, ulaşımın ötesinde bir kentsel dönüşüm hedefliyor.