#Mimarlik Etiketi

Peyzajın Sınıfa Dönüştüğü Okul: Dakshana Valley

Peyzajın Sınıfa Dönüştüğü Okul: Dakshana Valley

Okul denince aklınıza sıra sıra sınıflar, koridorlar ve beton bir avlu mu geliyor? Oysa öğrenme, dört duvar arasında sıkışıp kalmamalı. Hindistan’ın Khed kentindeki Dakshana Valley Institute, işte bu düşünceyle yola çıkıyor ve peyzajı eğitimin ayrılmaz bir parçası haline getiriyor. Doğayla iç içe bir kampüs mümkün mü? Morphogenesis’in imzasını taşıyan bu proje, cevabı net bir şekilde veriyor.

Doğayla Kucaklaşan Kampüs

109 dönümlük bir alana yayılan kampüs, kuzey-güney yönlü eğimi adeta kucaklıyor. En yüksek noktadan göle doğru uzanan ana aks, öğrencilerin her adımda doğayla temas etmesini sağlıyor. Şirketin kurucu ortağı Manit Rastogi, “Peyzaj, öğrenme eyleminin sürekli bir yoldaşı haline geliyor” diyor. Bu söz, projenin felsefesini özetliyor aslında.

Gehry’nin Portekiz’deki Retrospektifi: Karton Sandalyelerden Eğrisel Şaheserlere

Gehry’nin Portekiz’deki Retrospektifi: Karton Sandalyelerden Eğrisel Şaheserlere

Geçtiğimiz günlerde hayatını kaybeden Kanadalı-Amerikalı mimar Frank Gehry (1929-2025), Portekiz’in Porto kentindeki Serralves Vakfı’nda düzenlenen Gehry Yüzyılı sergisiyle anılıyor. Sergi, Gehry’nin yarım yüzyılı aşan kariyerine yayılan mimari modeller, karton mobilyalar ve halılar gibi eserlerini bir araya getiriyor. Küratör António Choupina’nın özenle kurguladığı sergi, izleyiciye üç farklı giriş noktasından Gehry’nin zihninin derinliklerine yolculuk yapma imkânı sunuyor.

Üç Farklı Giriş, Tek Bir Zihin

Sergi, Pritzker ödüllü mimar Álvaro Siza’nın tasarladığı Siza Kanadı’nda yer alıyor. ‘Başlangıç’ olarak işaretlenen girişten içeri adım attığınızda, sizi 2×4’lük basit bir yapı karşılıyor; Gehry’nin ofis alanlarını gösteren görüntüler eşliğinde bir röportajı dinliyorsunuz. Duvardaki karalamalardan oluşan bir çizim, bir beyin kıvrımını andırarak adeta mimarın zihnine girdiğimizi hissettiriyor. Bu rotada sergi kronolojik olarak ilerliyor.

Form İşlevi Takip Eder: Uyarlanabilir Binaların Gücü

Form İşlevi Takip Eder: Uyarlanabilir Binaların Gücü

Mimarlıkta “form işlevi takip eder” sözü, Louis Sullivan’dan bu yana temel prensiplerden biri. Peki bir bina, asıl işlevini yitirip bambaşka bir amaca hizmet ederse ne olur? Amsterdam’daki De Keyzerbuilding, bu soruya çarpıcı bir yanıt veriyor.

De Keyzerbuilding: Yaşlılar İçin Tasarlanan Bina Genç Ailelere Kiralandı

2011’de Amsterdam’da açılan De Keyzerbuilding, 48 psikogeriatrik yatak, 68 tekerlekli sandalye erişimli daire, bakıcı konaklaması ve yatak başı bakım odalarıyla tamamen yaşlılara yönelik tasarlanmıştı. Ancak bina tamamlandıktan kısa süre sonra bir yatırım fonuna satıldı ve daireler çocuklu genç ailelere kiraya verilmeye başlandı.

106 Yıllık Apartman Loft’a Dönüştü: Renk Kodlu Yapı

106 Yıllık Apartman Loft’a Dönüştü: Renk Kodlu Yapı

Barcelona’nın Sarrià semtinde, 1919’dan kalma bir apartmanın içindeki 36 metrekarelik daire, NOT A STUDIO imzasıyla yeniden hayat buldu. 15 metrekarelik bir asma katı da bulunan bu kompakt alan, nesiller boyu aile mülkiyetinde kalmış. Yeni müdahale, yıllar içinde eklenen bölmeleri kaldırarak mekanın orijinal hacmini geri kazandırmış ve neredeyse beş metrelik tavan yüksekliğini vurgulamış.

Yapıyı Açığa Çıkarmak: Renk Kodlu Bir Düzenleme

Proje, binanın yaşını gizlemek yerine orijinal yapısal elemanları gözler önüne seriyor. Kirişler ve kolonlar mavi, yeşil ve sarı tonlarında boyanarak işlevsel öğeler görsel işaretçilere dönüştürülmüş. Bu renk paleti, mutfağın üzerinde asılı duran mavi kemerli aydınlatma elemanından yeşil yapısal desteklere ve soluk dolaplara kadar tüm daireye yayılıyor.

Beton ve Kayın Ağacı: Slovenya’da Esnek Öğrenme Alanları

Beton ve Kayın Ağacı: Slovenya’da Esnek Öğrenme Alanları

Slovenya’nın Hotič köyünde GEOPLAN tarafından tasarlanan Hotič Eğitim Kompleksi, bir ilkokul, anaokulu, çok amaçlı salon ve yerel topluluk alanlarını bir araya getirerek köyün yeni sosyal merkezi haline geliyor. Proje, okulu sadece bir eğitim kurumu değil, aynı zamanda tüm nesiller için buluşma, yerel kimliği güçlendirme ve günlük topluluk yaşamını teşvik etme yeri olarak konumlandırıyor.

Köy Dokusuna Uyumlu Bir Kütle

Köyün merkezinde yer alan yapı, dağınık kırsal yerleşim mantığını yansıtıyor. Tek bir baskın kütle yerine, bir dizi birbirine bağlı mekansal birimden oluşuyor. Bu birimler, kamusal ve yarı kamusal alanlar arasında geçişler yaratıyor. Açık hava alanları, iç mekanlarla birlikte genişletilmiş bir öğrenme peyzajı oluşturuyor.

Banliyöde Cesur Bir Sıçrama: Swoop ADU ile Yeni Nesil Yaşam

Banliyöde Cesur Bir Sıçrama: Swoop ADU ile Yeni Nesil Yaşam

New Jersey’in South Orange kasabasında, Out of Line mimarlık ofisi tarafından tasarlanan Swoop ADU, banliyö mimarisine alışılmadık bir yorum getiriyor. 1980’lerde inşa edilmiş, neredeyse birbirinin kopyası split-level evlerin bulunduğu bir çıkmaz sokakta yer alan bu ek yapı, iki yatak odalı, tek banyolu bir bağımsız yaşam ünitesi (ADU) olarak tasarlanmış. Proje, uzun süredir aile mülkiyetinde olan bir arsada, anne ve kızının aynı mülkü paylaşırken bağımsız yaşamalarını sağlıyor.

Melbourne’ün Asırlık Köşe Dükkanı, Bahçevari 3 Katlı Eve Dönüştü

Melbourne’ün Asırlık Köşe Dükkanı, Bahçevari 3 Katlı Eve Dönüştü

Melbourne’ün Prahran semtinde, Murray ve York caddelerinin kesiştiği noktada yüz yılı aşkın süredir mahallelinin süt, ekmek ve günlük ihtiyaçlarını karşılayan mütevazı bir köşe dükkanı, 2016’da kapandıktan sonra kısa süreliğine kafe olarak hayata döndü ve ardından boş beklemeye başladı. Kister Architects’in kurucusu Ilana Kister, bu yapıda bir potansiyel gördü ve taşınmaya karar verdi. Proje, adına yakışır şekilde ‘The Corner Shop’ olarak adlandırıldı ve Kister’ın kendisi ve kızları için tasarladığı bir yuva haline geldi.

Tiran’daki Ekmek ve Kalp Festivali: Mimarlıkta Yeni Bir Dil mi?

Tiran’daki Ekmek ve Kalp Festivali: Mimarlıkta Yeni Bir Dil mi?

Mimarlık dünyası, son yıllarda Tiran’da olan biteni tam olarak adlandırabilmiş değil. Bir milyondan az nüfuslu, Avrupa’nın en az bilinen ülkelerinden birindeki bu şehir, kısa sürede olağanüstü bir mimari hırsın odağı haline geldi. Aynı şehirde nadiren çalışan ofisler, aynı anda projeler üretiyor; çağdaş mimarlığın temel soruları burada alışılmadık bir aciliyetle kendini gösteriyor.

Bread & Heart Festivali: Bir Dönüm Noktası

3-5 Haziran tarihlerinde düzenlenen ikinci Bread & Heart Festivali, Avrupa, Amerika, Asya ve ötesinden 200’den fazla mimar, şehir plancısı, geliştirici ve profesyoneli bir araya getirdi. Festivalin teması “Bolluk Peyzajları” (Landscapes of Abundance) idi ve küratöryel bir önermeyle şekillendi: Portreden peyzaja, bireysel yapıdan bölgeye geçiş.

Güneş Panelleri Estetik Devrimi: Enerjiyi Sanata Dönüştüren 5 Tasarım

Güneş Panelleri Estetik Devrimi: Enerjiyi Sanata Dönüştüren 5 Tasarım

On yıllardır güneş panelleri, yapılı çevrede garip bir yerde duruyordu. Verimlilikleriyle övülürken görsel katılıklarıyla eleştiriliyor, çoğu zaman parapet duvarlarının arkasına gizleniyor ya da uzak manzaralara itiliyorlardı. Katkıları yadsınamazdı ama varlıkları bir kompozisyon değil, bir uzlaşma olarak görülüyordu; mimari konuştuktan sonra eklenen teknik bir katmandı. Bu algı artık köklü bir değişim geçiriyor. Güneş Heykellerinin yükselişi, yenilenebilir enerjinin ifade edici, niyetli ve görsel olarak ilgi çekici hale geldiği yeni bir tasarım dilini işaret ediyor. Tasarımcılar, gelişmiş fotovoltaikleri cesur yapısal formlarla birleştirerek enerji sistemlerini dönüm noktalarına dönüştürüyor. Eskiden gizlenen şey şimdi vurgulanıyor ve sürdürülebilirlik arka plandaki bir faydadan kültürel ve estetik bir merkez parçaya taşınıyor.

Gökyüzü Yeraltına İndi: Turrell’in ARoS Skyspace’i

Gökyüzü Yeraltına İndi: Turrell’in ARoS Skyspace’i

Danimarka’nın Aarhus kentindeki ARoS Müzesi, çağdaş sanatın en önemli isimlerinden James Turrell’in yeni kalıcı enstalasyonuna ev sahipliği yapıyor. Schmidt Hammer Lassen (SHL) ile işbirliğiyle hayata geçirilen “As Seen Below – The Dome, a Skyspace”, müzenin yaklaşık 4.000 metrekarelik yeraltı genişlemesinin doruk noktası olarak konumlanıyor.

Işığın Heykelleştiği Bir Deneyim

Turrell’in ikonik Skyspace serisinin bir devamı niteliğindeki bu yapı, ziyaretçilere gökyüzünü çerçeveleyen bir kubbe altında meditatif bir deneyim sunuyor. Tavanındaki oval açıklık sayesinde dışarıdaki hava koşullarına bağlı olarak sürekli değişen bir ışık oyunu yaratılıyor. Müzenin yeraltı katındaki bu kutsal alan, sanatın mimariyle iç içe geçtiği nadir örneklerden.

Domates Almería’yı Nasıl İnşa Etti? Yediklerimiz Dünyayı Şekillendiriyor

Domates Almería’yı Nasıl İnşa Etti? Yediklerimiz Dünyayı Şekillendiriyor

Mimarlık ve yemek tarihini anlatmanın alışılagelmiş bir yolu vardır: İnsanın ekip biçme, depolama, dağıtma ve tüketme kararıyla başlar, bu kararın ürettiği yapıyla biter. Bu anlatıda yemek bir vesiledir, mimarlık ise yanıt. Peki ya hikâye tersine işliyorsa? Ya domates Almería’yı inşa ettiyse? Ya morina Kuzey Atlantik’i yeniden tasarladıysa? Ya soya fasulyesi şu anda Santos’ta bir liman inşa ederken Cerrado’da bir ormanı yok ediyorsa ve mimarın bundan haberi bile yoksa?

Gaudi Gibi Düşünmek: Doğayı Tasarım Sistemine Dönüştürmek

Gaudi Gibi Düşünmek: Doğayı Tasarım Sistemine Dönüştürmek

Bir mimar yerçekimiyle nasıl iş birliği yapar? Bir binanın taşıyıcı sistemi, tıpkı bir ormanın gölgeliği gibi dallanıp ağırlığı dağıtabilir mi? İşte bu sorular, Antoni Gaudi’nin çalışmalarının temelini oluşturdu. O, mimariye bir doğa bilimcinin zihniyle yaklaştı; dünyayı şekillendiren temel kuvvetleri anlamaya çalıştı ve bu kuvvetlerin formlarını üretmesine izin verdi.

Gaudi’nin yaklaşımı, mühendislik ve estetik, yapı ve süsleme arasındaki geleneksel ayrıma meydan okur. Ona göre, asılı bir zincirin eğrisi, mükemmel bir kemerin sırrını barındırıyordu: saf gerilimle elde edilen basit bir çözüm, ters çevrildiğinde saf sıkıştırma formuna dönüşüyordu. Bu onun yöntemiydi: fiziksel dünyada bir prensibi gözlemle, mantığını anla ve bunu bir mimari sisteme dönüştür.

Çölde Yıldızlara Uzanan Taş Fener: Heatherwick’ten AlUla Manara

Çölde Yıldızlara Uzanan Taş Fener: Heatherwick’ten AlUla Manara

“Gözlemevi” deyince aklınıza ne geliyor? Muhtemelen uzak bir dağ tepesinde, soğuk beton bir kubbe ve içinde sadece astrofizikçilerin gezindiği steril bir laboratuvar. İşte o imaj şimdi ciddi bir yenilemeden geçiyor. Heatherwick Studio, Suudi Arabistan’ın kuzeybatısındaki antik AlUla kenti yakınlarında, çölden yükselecek taş kaplı bir astroturizm merkezi ve gözlemevi olan AlUla Manara‘yı tanıttı. Tasarım uluslararası bir yarışmayı kazandı ve AlUla Kraliyet Komisyonu tarafından onaylandı. İsmi bile hikayeyi anlatıyor: “Manara”, Arapça’da “deniz feneri” demek. Bina tam da bu: çölde denize değil, doğrudan kozmosa işaret eden bir işaret fişeği.

Herzog & de Meuron’un Katar’daki Al Maha Adası: Kültürün Yeni Yüzü

Herzog & de Meuron’un Katar’daki Al Maha Adası: Kültürün Yeni Yüzü

İsviçreli mimarlık ofisi Herzog & de Meuron, Katar’ın Lusail kentinde 2022’de oluşturulan 230.000 metrekarelik yapay Al Maha Adası’nın masterplanını açıkladı. Proje, 2026 Basel Sanat Fuarı’nda Jacques Herzog, Ekselansları Şeyha Al-Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al Thani ve Art Basel CEO’su Noah Horowitz tarafından tanıtıldı. Ada, çağdaş mimari, sanat, tasarım, gastronomi ve topluluğun buluştuğu birinci sınıf bir kültür ve konut bölgesi olarak yeniden tasarlanıyor.

Sekiz Yılın Ardından: Doğayla Kucaklaşan Saddleback Mountain House

Sekiz Yılın Ardından: Doğayla Kucaklaşan Saddleback Mountain House

Bir evin inşası bazen bir ömür süren hayallerin somutlaşmış halidir. Casey Brown Architecture imzalı Saddleback Mountain House, tam da böyle bir hikâyenin ürünü: sekiz yıl süren planlama ve inşaat, bir ailenin büyüyen çocuklarına ve doğayla iç içe bir yaşam tarzına ev sahipliği yapacak bir yuva hayalini gerçeğe dönüştürdü.

Doğaya Saygılı Tasarım

Proje, başından itibaren peyzajla doğrudan ilişki kuran bir ev vizyonuyla şekillenmiş. Müşteriler, dayanıklı malzemeler ve pasif tasarım prensipleri kullanılarak, zaman içinde dayanacak ve uyum sağlayacak sürdürülebilir bir ev talep etmiş. Bu yaklaşım, mimarlığın en temel ilkelerinden birini hatırlatıyor: yapı, içinde bulunduğu doğal çevrenin bir parçası olmalı, ona hükmetmemeli.

Utopian Hours 2026: Katılımcı Şehir Yapımından Dersler

Utopian Hours 2026: Katılımcı Şehir Yapımından Dersler

Henri Lefebvre’nin “şehir hakkı” kavramı, kentsel mekânı kontrol eden yapıları sorgulayarak vatandaşı karar alma sürecinin merkezine koyar. Bu düşünceler, mimarlık ve kentsel tasarım pratiğini derinden etkilemiş, topluluk katılımı ve ortak tasarım (co-design) anlayışını yaygınlaştırmıştır. İşte tam da bu temalar, Utopian Hours 2026 festivalinin ana odağıydı. Festivalin onuncu yıl dönümü nedeniyle ilk ayağı Hollanda’nın Rotterdam kentinde düzenlendi.

Bir Katılım Egzersizi Olarak Festival

Festivalin yapısı, bizzat bir katılım egzersizi olarak kurgulanmıştı. Mimarlar, plancılar, araştırmacılar, seçilmiş belediye yetkilileri, gazeteciler, geliştiriciler, sanatçılar, bilim insanları ve halk bir araya geldi. Mekân olarak seçilen tarihi Groot Handelsgebouw binası, 1953 yılında, İkinci Dünya Savaşı’nda depolarını kaybeden toptancılar için inşa edilmişti. Bir şehir bloğunu kaplayan yapı, servis avluları, rampalar ve çatısıyla dikkat çekerken, bugün 400 şirkete ev sahipliği yapıyor.

Amanda Martocchio: Dağlardan Risom Taburesine Tasarımın İlhamı

Amanda Martocchio: Dağlardan Risom Taburesine Tasarımın İlhamı

11 yaşında bir müze gezisinde Murillo’nun eserini çizerken etrafına toplanan kalabalık, Amanda Martocchio’nun sanatsal yeteneğini fark etmesini sağlamış. “O an, yeteneğimin tüm dikkatleri üzerime çektiğini ve bundan hoşlandığımı anladım,” diyor. Bugün kendi mimarlık ofisini yöneten Martocchio, sürdürülebilirlik ve iyi yaşam odaklı mekanlar yaratıyor.

Kayalık Dağlar’dan Connecticut’a

New York’tan Connecticut’a taşındıklarında bir alıç ağacı bahçesi dikmiş Martocchio. 20 yıl sonra bu ağaçların çapraz gridi ve biçilmiş patikalar ona her mevsim keyif veriyor: kışın kırmızı meyveler, baharda beyaz çiçekler, yazın gölge yaprakları, sonbaharda sarı yapraklar. “Onları minik fidanlardan büyüttüğümüzü bilmek ilham veriyor,” diyor.

Obama Müzesi: Demokrasi, Protesto ve Katılım Çağrısı

Obama Müzesi: Demokrasi, Protesto ve Katılım Çağrısı

Chicago’nun Güney Yakası’nda kapılarını açan Obama Başkanlık Merkezi Müzesi, yalnızca bir başkanlık arşivi değil, aynı zamanda bir katılım çağrısı. 29 Haziran 2026’da halka açılan müze, dört katlı sergi alanıyla ziyaretçileri 35.000 metrekarelik sürükleyici bir yolculuğa çıkarıyor. Ralph Appelbaum Associates (RAA) imzası taşıyan bu deneyim, demokrasi, kamu hizmeti ve Obama çiftinin yaşamını iç içe geçiriyor.

Müze Deneyiminin Katmanları

RAA, müze küratörleriyle birlikte sergiyi dört ana temada kurgulamış: Daha Mükemmel Bir Birlik İçin, Ortak İyilik İçin Çalışmak, Halkın Evi ve Biz Halk. Bu katmanlar, ziyaretçiyi ülkenin kuruluş ideallerinden Obama döneminin somut politikalarına ve toplumsal hareketlere taşıyor.

Casa 144°: Ormanda Betonun Dürüstlüğü

Casa 144°: Ormanda Betonun Dürüstlüğü

Bir yamaca ev inşa ederken aynı sorular dönüp durur: Arazinin doğasını bozmadan nasıl yerleşilir? Çoğu ev, en geniş ayak izini kaplayıp araziyi yeniden şekillendirerek yanıtlıyor bunu. Casa 144° ise başka bir yerden başlıyor: Arazinin binayı şekillendirmesine izin veriyor.

Beyaz Sıvanın Ardındaki Gizem

Proje, betonarme yapıları rahatlatıcı bir yüzeyin altında gizleyen o tanıdık beyaz sıvalı duvar estetiğini reddediyor. Burada inşaatın mantığı dışarıdan içeriye doğru dürüst. Malzeme ve strüktür, olduğu gibi sergileniyor.

Yerin Altında Bir Gökyüzü: Turrell’in Dev Kubbe Enstalasyonu

Yerin Altında Bir Gökyüzü: Turrell’in Dev Kubbe Enstalasyonu

Danimarka’nın Aarhus kentindeki ARoS Sanat Müzesi, Amerikalı sanatçı James Turrell‘in yeni Skyspace’i As Seen Below – The Dome‘u kamuoyuna tanıttı. Bu enstalasyon, müzenin Schmidt Hammer Lassen tarafından tasarlanan yaklaşık 4.000 metrekarelik yeraltı genişlemesi The Next Level‘ı tamamlıyor. 19 Haziran 2026’da ziyarete açılan proje, Aarhus şehri, ARoS ve Danimarkalı mimarlık ofisi arasında yirmi yılı aşkın süredir devam eden işbirliğinin doruk noktasını oluşturuyor. Bu işbirliği, 2004’te müze binasının tamamlanması ve 2011’de Olafur Eliasson’un Your Rainbow Panorama‘sının eklenmesiyle başlamıştı.