#Mimarlik Etiketi

Mevzuat Labirenti: Uyarlanabilir Yeniden Kullanımın Önündeki Engeller

Mevzuat Labirenti: Uyarlanabilir Yeniden Kullanımın Önündeki Engeller

Sürdürülebilirlik bilinci artıyor—ve güvenli, yapısal olarak sağlam binaların erken yıkılıp yerine yenilerinin dikilmesinin çevresel maliyeti de. Karbon emisyonlarını azaltma yarışında şirketler ve kurumlar ESG performansına (çevresel etki, sosyal sorumluluk ve yönetişim) daha fazla önem veriyor. Birçoğu karbon muhasebesi talep ediyor, “karbon nötr” hedefleri koyuyor veya ayak izlerini dengelemek için karbon kredisi satın alıyor.

Bu değişim, dünya çapındaki örnek uyarlanabilir yeniden kullanım projeleriyle birlikte—Herzog & de Meuron’un Hong Kong’daki Tai Kwun’u, Brooklyn’deki Powerhouse Arts, David Chipperfield’ın The Ned Doha’sı ve Xu Tiantian’ın Çin’deki fabrika, taş ocağı ve sıkıştırılmış toprak kaleleri dönüşümleri—yeniden kullanımın birincil bir geliştirme stratejisi olarak ciddi şekilde yeniden değerlendirilmesini hızlandırdı. Ancak tüm faydalarına rağmen, uyarlanabilir yeniden kullanım hâlâ olabileceği kadar yaygın değil. Neden ve ana engeller neler?

Tokyo’da Bakır Kubbe: Mikro Dönüm Noktası Toplum Merkezi

Tokyo’da Bakır Kubbe: Mikro Dönüm Noktası Toplum Merkezi

Nikken Sekkei, Tokyo’nun batısındaki Machida şehrinde, Haramachida Odori Bulvarı üzerinde 22.7 metrekarelik bir toplum merkezi olan Hatmachida’yı tasarladı. Proje, ‘mikro dönüm noktası’ konseptiyle, otomobil odaklı bir kentsel ortamda küçük bir mimari müdahalenin kamusal aktiviteyi nasıl destekleyebileceğini araştırıyor.

Bina, Plaza ve Sokak Altyapısı Arasında Bir Konum

Hatmachida, bina, plaza ve sokak altyapısı arasında bir konumda yer alıyor. Yapı, toplanma, dinlenme, bilgi alışverişi ve küçük ölçekli ticari faaliyetler için bir alan sağlıyor. Proje, 2021 ve 2022’de yürütülen bir dizi sosyal deneyin sonucunda ortaya çıktı. Bu deneyler, kullanım desenlerini, mekansal konfigürasyonları, bitkilendirme stratejilerini ve kamusal etkileşim fırsatlarını test etti. Elde edilen bulgular, nihai tasarımı şekillendirdi.

UIA 2030 Ödülü 2026: Konut, Kamusal Alan ve İklim Direnci

UIA 2030 Ödülü 2026: Konut, Kamusal Alan ve İklim Direnci

Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) ve UN-Habitat iş birliğiyle düzenlenen UIA 2030 Ödülü, tasarımın Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına (SKA) nasıl katkı sağlayabileceğini gösteren projeleri onurlandırıyor. 2026 yılında Azerbaycan’ın Bakü kentinde düzenlenen Dünya Kent Forumu’nda açıklanan üçüncü dönem ödülleri, su yönetimi, uygun fiyatlı konut, katılımcı planlama, kamusal alana erişim ve iklim direnci gibi konuları ele alan projelere verildi.

Kazanan Projeler: Küreselden Yerel Çözümlere

Dünyanın dört bir yanından seçilen 2026 kazananları, daha kapsayıcı, dirençli ve çevreye duyarlı topluluklar oluşturmak için farklı yaklaşımlar sergiliyor. Çin’de kentsel su yollarının ekolojik restorasyonundan İspanya’da sele uyumlu kamusal peyzajlara, Hindistan’da topluluk öncülüğündeki konut girişimlerinden Kenya’da katılımcı altyapı projelerine kadar uzanan bu çalışmalar, günümüz kentsel sorunlarına tekrarlanabilir modeller sunuyor.

Kanuka: İçe Kapanmak Yerine Açılan Minik Ev

Kanuka: İçe Kapanmak Yerine Açılan Minik Ev

Minik ev hareketi uzun zamandır fazlalıklardan arınmış bir yaşam vaat ediyor; ancak çok az model bu vaadi Kanuka kadar sessiz ve özgüvenli bir şekilde yerine getiriyor. Yeni Zelanda’ya özgü bir ağacın adını taşıyan Kanuka, Tiny Timber Homes imzası taşıyan, gösterişten uzak ama zanaatkarlık, sıcaklık ve yaşanabilirliği her şeyin üstünde tutan net bir tasarım felsefesiyle öne çıkan kompakt bir konut.

Az ama Öz Felsefesi

Zanaatkar Phil Edwards tarafından 2014 yılında kurulan Tiny Timber Homes, küçük inşa etmenin daha az inşa etmek anlamına gelmediğini kanıtlamak için on yılı aşkın süredir çalışıyor. Kanuka, bu anlayışın belki de en net ifadesi: malzeme seçiminden çevreyle kurduğu diyaloğa kadar her detayı düşünülmüş bir ev.

Küf Mimarisi: Binaların Kontrol Edemediği Canavar

Küf Mimarisi: Binaların Kontrol Edemediği Canavar

Günümüz mimarlığı canlı maddeyi kutlamayı öğrendi. Miselyum paneller, alg sistemleri, yeşil duvarlar… Artık yaşam, inovasyon adı altında binalara davet ediliyor. Oysa aynı disiplin, bu organizmaları överken küfü bir kontaminasyon olarak görüyor. Oysa ikisi de biyolojik. İkisi de nem, sıcaklık ve malzeme koşullarına tepki veriyor. Fark bilimsel değil; bu, mimarlığın hangi yaşam formlarını kabul etmeye istekli olduğu ve hangilerini uzaklaştırmayı tercih ettiğiyle ilgili.

Küf Neden Sadece Bir Sorun Değil?

Küf, sadece terk edilmiş binalarda veya bakımsız iç mekanlarda görülmez. Evlerde, okullarda, ofislerde, tarihi yapılarda ve yeni inşaatlarda, farklı iklim ve bağlamlarda ortaya çıkar. Bu da onu küçük veya izole bir sorun olarak görmezden gelmeyi zorlaştırıyor. Eğer küf sürekli geri dönüyorsa, binaların yarattığı ortamlar hakkında bize ne söylüyor?

Hollywood Tepeleri’nde Modernist Bir İnci: Smith Evi Restorasyonu

Hollywood Tepeleri’nde Modernist Bir İnci: Whitney R. Smith Evi’nin Restorasyonu

Hollywood Hills’in sıkı sıkıya korunan The Colony mahallesi, orta yüzyıl evlerinin şaşırtıcı sayılarda ayakta kaldığı bir bölge. Burada, 1960 yılında Whitney R. Smith tarafından tasarlanan bir konut, ne olmak istediğini tam olarak bilen bir yapının sessiz otoritesini taşıyor.

Case Study House Geleneğinden Bir Yansıma

Smith, Case Study House programının önemli isimlerinden biri ve Smith & Williams’ın kurucu ortağıydı. Güney Kaliforniyalı modernistler kuşağına ait olan mimar, testere dişi tavanları ve açısal geometrileri ışığı yönlendiren birer enstrüman olarak kullandı; ışığı belirli aralıklarla hacimlerin içine çekti. Ome Dezin’e verilen görev, bu zekayla bir pazarlıktan çok bir müzakereydi.

Cateto Club: Bir Mimarlık Hatırası Olarak Tasarım

Cateto Club: Bir Mimarlık Hatırası Olarak Tasarım

Hatıra eşyaları genellikle geçici, hatta gereksiz görülür: kartpostallar, magnetler, kar küreleri… Bir yeri avuç içine sığdıran bu küçük nesneler, aslında anılar silindikten sonra o yerin hissini korur. Cateto Club, İspanya’nın Costa del Sol kıyısındaki bu mantığı mimarlığa taşıyor: Ne bir kopya, ne de nostaljik bir canlandırma. O, bir hatıra gibi inşa edilmiş bir mekân.

60’ların Ruhu: Özgürlük ve Kaçış

1960’larda Costa del Sol, turizm, kaçış ve özenle kurgulanmış bir özgürlük sahnesiydi. N-340 karayolu boyunca sıralanan kulüpler, oteller ve yol kenarı yapıları görülmek, fotoğraflanmak, hatırlanmak ve efsaneleşmek için tasarlandı. Cepheleri gösterişle flört ederken iç mekânları kısıtlayıcı sosyal gerçeklikten bir sığınak sundu. Cateto Club, bu dünyaya bakıyor ama onu pastişe dönüştürmüyor.

Ay’da Kalıcı Üs: NASA’nın Cesur Mimarlık Vizyonu

Ay’da Kalıcı Üs: NASA’nın Cesur Mimarlık Vizyonu

Artemis II’nin başarılı dönüşünün ardından NASA, Ay’da kalıcı bir üs kurmak için aşamalı bir plan açıkladı. Medyanın çoğu roketlere, bütçelere ve jeopolitik rekabete odaklanırken, mimarlar için sessiz bir soru havada asılı kaldı: Bir insan Ay yüzeyinde gerçekten nasıl yaşayabilir ve ne kadar süreyle?

Yeni Bir Mimari Paradigma

Ay’da kalıcı insan varlığı, uzay keşfinde temel bir değişimi işaret ediyor ve yeni bir mimari paradigma gerektiriyor. NASA yetkilileri, stratejinin son derece kısıtlı, araç bağımlı ortamlardan otonom, sahaya uyumlu ve nihayetinde kalıcı olarak yaşanabilir yapılara doğru kayacağını belirtti.

Baobab’dan Esinlenen Yüzen Santral: Enerji ve Rehabilitasyon

Baobab’dan Esinlenen Yüzen Santral: Enerji ve Rehabilitasyon

Madagaskar, eşsiz biyoçeşitliliğiyle tanınır ama halkının büyük kısmı elektriksiz yaşıyor. Enerji krizi, ekonomik zorlukları ve suç oranlarını tetiklerken, hapishaneler aşırı kalabalık. İşte tam bu noktada, İranlı tasarımcı Ahmad Eghtesad’ın ‘Baobab Şelalesi’ projesi devreye giriyor.

Baobab Ağacından İlham Alan Tasarım

Proje, adını Madagaskar’ın sembolü olan ve zorlu koşullarda su depolayarak hayatı sürdüren Baobab ağacından alıyor. Tıpkı bu ağaç gibi, yapının merkezi ‘gövde’ kısmı çok katlı bir idari ve yaşam merkezi olarak yükseliyor. Etrafını saran devasa şelale ise Baobab’ın koruyucu dallarını andırıyor. Bu şelale, derin okyanus suyunu türbinlere yönlendirerek kesintisiz yenilenebilir enerji üretiyor.

Wuhan’da Masalsı Konaklama: Ağaç Evler, Tekne Evler ve Balkabağı Kulübeler

Wuhan’da Masalsı Konaklama: Ağaç Evler, Tekne Evler ve Balkabağı Kulübeler

Wuhan’ın Houguan Gölü’nün kuzey kıyısında, bir masal kitabından fırlamış gibi duran bir tatil köyü var: Wuhan Urban Construction Kaiyuan Senbo Resort. Orta Çin’in ilk entegre banliyö tatil köyü olan bu proje, DAHLIN Architecture tarafından tasarlanmış ve mimariyi doğayla öyle bir bütünleştirmiş ki, yapılar sanki topraktan fışkırmış gibi görünüyor. Ağaç evler, tekne evler ve balkabağı kulübeleri gibi altı farklı oda tipi, göl manzarasını ön plana çıkarıyor.

Rock Pavilion: Doğal Taşlarla Yazılmış Sessiz Bir Şiir

Rock Pavilion: Doğal Taşlarla Yazılmış Sessiz Bir Şiir

Tennessee’nin Centerville kasabasında, Duck River kıyısındaki bir çiftliğin ağaçlık kenarında yer alan Rock Pavilion, mimarlık ofisi Pfeffer Torode Architecture imzasını taşıyor. Proje, çevreden toplanan taşlardan oluşan bir koleksiyonu sergilemek ve aynı zamanda bir inziva noktası olarak işlev görmek üzere tasarlanmış.

Tasarım Felsefesi: Yerle Bütünleşme

Pavyon, çevresindeki tarımsal yapılarla uyum içinde, doğal bir uzantı gibi konumlanmış. Mimarlar, yapıyı bulunduğu yerden kopuk bir “varış noktası” olarak değil, araziyle bağı derinleştiren bir araç olarak kurgulamış. Bu yaklaşım, günümüz mimarlığında sıkça karşılaştığımız “ikonik” olma çabasına karşı duruşuyla dikkat çekiyor.

Tabancura Okulu Kütüphane Pavyonu: Minimalist Eğitim

Tabancura Okulu Kütüphane Pavyonu: Minimalist Eğitim

Okulun 50. yılı için düzenlenen mimari yarışmada José Ignacio Valdivieso’nun kazanan projesi, kampüse üç yeni bina ve yeni avlular ekleyen bir master planın parçası. Kütüphane pavyonu, sadeliği ve işlevselliğiyle öğrencilerin odaklanmasını hedefliyor.

Az Çoktur: Tasarım Felsefesi

Valdivieso, mevcut 1990’lar yapılarıyla uyumlu, sade bir dil arayışındaydı. Proje, “az çoktur” prensibini benimseyerek öğrenme ortamında dikkat dağıtıcı unsurları minimuma indiriyor.

TAKK, MAXXI’de Pembe Tüylü Bir Başkaldırıyla Karşımızda

TAKK, MAXXI’de Pembe Tüylü Bir Başkaldırıyla Karşımızda

Roma’daki Zaha Hadid imzalı MAXXI Müzesi, lobisini sanatçılara açarak ziyaretçileri mekana çekme konusunda iddialı bir adım attı. Geçen yıl Nacho Carbonell’in Memory adlı çalışmasıyla başlayan bu girişimin ikinci durağında ise İspanyol mimarlık ofisi TAKK var. Mireia Luzárraga ve Alejandro Muiño’nun kurduğu ofis, Con-Vivere adını verdikleri enstalasyonla hem fantastik bir atmosfer yaratıyor hem de günümüzün en acil meselelerine parmak basıyor.

Süslemeye Feminist Bir Bakış

Enstalasyon, beşik benzeri oval bir karşılama istasyonuyla başlıyor. Işıklarla çevrili bu yapı, adeta çiçeklerle kaplanmış durumda. TAKK, Modernist mimarlığın süslemeyi “gereksiz” ilan etmesine karşı çıkıyor. Luzárraga’ya göre bu tutumun arkasında cinsiyetçi bir önyargı var: “Süsleme toz ve hastalık çeker deniyordu ama asıl neden, süslemenin kadınsı emekle ilişkilendirilmesiydi.” Bu nedenle TAKK, geleneksel olarak “kadın işi” sayılan teknikleri ve mimarlıkta pek görülmeyen renkleri kullanmaktan çekinmiyor.

Cephe Kaplamada Yerel Üretimin Gücü: Tasarımın Görünmez Katmanı

Cephe Kaplamada Yerel Üretimin Gücü: Tasarımın Görünmez Katmanı

Bir malzeme projede belirlendiği an ile yerine monte edildiği an arasında, nihai sonucu belirleyen görünmez bir katman var: üretim, lojistik ve koordinasyon. Bu faktörler zaman çizelgelerini ve maliyetleri şekillendirir, ama daha kritik olanı, orijinal tasarım niyetinin korunup korunmadığını belirlemeleri. Özellikle bina kabuğunun görünür ve ifade edici bileşenleri olarak işlev gören cephe kaplama sistemleri, bu boşluğu daha belirgin hale getiriyor; çünkü bir projenin en dışa dönük katmanı.

Toprağın Hafızası: Mimarlık ve Zeminin Politikası

Toprağın Hafızası: Mimarlık ve Zeminin Politikası

Mimarlık, gökyüzüne yükselttiği yapılarla anılır; ama asıl kalıcı olan, toprağın altında bıraktıklarıdır. Yıkılan bir bina gökdelen silüetinden günler içinde kaybolurken, temelleri nesiller boyu toprakta kalmaya devam eder. Bir sanayi kompleksinin neden olduğu kirlilik, yapı yıkıldığında ortadan kalkmaz; sömürge yönetimi sona erdiğinde, toprağa kazınan yasal sınırlar silinmez. Zemin, mimarlığın çabucak unuttuğu her şeyi tutar.

Bu durum, toprağı rahatsız edici bir konu haline getiriyor. Disiplin kendini yukarıya, forma, cepheye, mekânsal deneyime yöneltme eğilimindedir. Oysa zemin, mimarlığın başladığı ve bir anlamda bittiği yerdir: yapının jeolojiye, hukuki mülkiyetin toprak iddiasına, inşaatın madenciliğe dönüştüğü nokta. Toprağı bir veri değil, bir ortam olarak ele almak, inşa etme eylemlerinin görünür nesnenin ötesine geçen sonuçlarını kabul etmek anlamına gelir.

Dağın Kıvrımlarında Tektonik Katlama: House #474

Dağın Kıvrımlarında Tektonik Katlama: House #474

Mimarlık dünyasında doğayla bütünleşme çabası, son yıllarda giderek daha sofistike formlara evriliyor. PLATAFORMArq’ın Portekiz’de tamamladığı House #474, bu arayışın en çarpıcı örneklerinden biri. Proje, “dağın peyzajı üzerinde kıvrılan tekil ve organik bir geometri” olarak tanımlanıyor.

Tektonik Katlama Nedir?

Tektonik katlama, bir yüzeyin kendi üzerine katlanarak hem yapısal hem de mekansal bir süreklilik oluşturmasıdır. Bu yaklaşımda, zemin, duvar ve tavan arasındaki ayrım bulanıklaşır; yapı adeta tek bir sürekli yüzeyden oluşur. House #474’te bu prensip, dağın eğimine uyum sağlayan beton bir kabukla hayata geçirilmiş.

Suzhou Güney Garı: Çin’in Altıgen Ulaşım Devi

Suzhou Güney Garı: Çin’in Altıgen Ulaşım Devi

26 Aralık 2024’te, Çin’in ilk altıgen çok katlı ulaşım merkezi Suzhou Güney Garı kapılarını açtı. Wujiang’daki Fenhu Yüksek Teknoloji Bölgesi’nde yükselen bu dev yapı, Yangtze Nehri Deltası Ekolojik Yeşil Entegrasyon Gösteri Bölgesi’nin dış kapısı olarak tasarlanmış. Hem Şanghay-Suzhou-Huzhou hem de Nantong-Suzhou-Jiaxing-Ningbo yüksek hızlı tren hatlarını çapraz bir merkezde buluşturuyor.

Altıgen Form: Sadece Bir Geometri Değil

40.000 metrekarelik alanıyla istasyon, 4 platform ve 12 raydan oluşuyor. En çarpıcı özellik: şehirlerarası demiryolu ve kentsel raylı ulaşımın yeraltında paralel ilerlemesi ve dört hattın bir yıldız (*) şekli oluşturması.

PREVI Lima: Sakinlerin Yazdığı Bir Konut Manifestosu

PREVI Lima: Sakinlerin Yazdığı Bir Konut Manifestosu

Mimarlar, inşaat bittikten yıllar sonra bile binaların kendilerine atfedilmesine alışkındır. Fotoğraflar, yayınlar ve tarih kitapları, orijinal çizimler yapıldıktan on yıllar sonra bile isimlerini projelere bağlı tutar. Oysa binalar, bu anlatıya uzun süre sadık kalmaz. Aileler büyür, teknolojiler değişir, işletmeler doğar ve günlük yaşam, hiçbir planın tam olarak öngöremediği talepler getirir. Zamanla mimari, onu orijinal formundan giderek uzaklaştıran değişiklikler, onarımlar, eklemeler ve doğaçlamalar biriktirir.

Robotik ve Zanaat: Mimarlık Üretimini Yeniden Tanımlayan İttifak

Robotik ve Zanaat: Mimarlık Üretimini Yeniden Tanımlayan İttifak

Geçtiğimiz yüzyılın büyük bölümünde mimarlık, zanaatten giderek uzaklaştı. Endüstriyel üretim, çeşitlilik yerine tekrarı, süsleme yerine verimliliği, yerel ifade yerine standardizasyonu tercih etti. Binalar katalogdan seçilen prefabrik parçalarla inşa edilirken, usta zanaatkar figürü mimari hayal gücünün dışına itildi. Ardından dijital devrim geldi.

Erken dönem hesaplamalı tasarım, mimarların ekranda giderek daha karmaşık geometriler üretmesine olanak tanıyarak yeni biçimsel olanakların kapısını araladı. Dijital araçlar geliştikçe, bu geometrileri fiziksel yapılara dönüştürmenin yolları aranmaya başlandı; böylece tasarım, malzeme, üretim ve inşaat arasındaki bağ yeniden kuruldu.

Yanık Taş Ev Sosyal Merkeze Dönüştü: Kırsal Dönüşüm Modeli

Yanık Taş Ev Sosyal Merkeze Dönüştü: Kırsal Dönüşüm Modeli

2018’deki yangınlarla kül olan bir taş ev, şimdi Muimenta köyünün kalbinde yeniden atıyor. FIRM ve BASED Architecture imzalı bu dönüşüm, yalnızca bir binayı kurtarmakla kalmıyor; Model Köy girişiminin bir parçası olarak kırsal alanlardaki nüfus kaybına karşı somut bir çözüm sunuyor.

Teraslı Araziden İlham Alan Tasarım

Galiçya’ya özgü ‘socalcos’ teraslama yöntemi, projenin omurgasını oluşturuyor. Mimarlar, eğimli araziyi düzleştirmek yerine farklı kotları kucaklayarak dolaşımı ve işlevleri bu seviyelere göre organize etmiş. Bu yaklaşım, yapının çevresiyle uyumunu güçlendirirken kullanıcıya katmanlı bir mekansal deneyim sunuyor.